Ο θάνατος ενός σύγχρονου θεού

Tου Πασχου Μανδραβελη

pmandravelis@kathimerini. gr

Είναι αλήθεια πως τα αναγκαία για τη διάσωση της ελληνικής οικονομίας μέτρα είναι οδυνηρά. Ειδικά σε μια κοινωνία που από τη μεταπολίτευση και δώθε δεν ένιωσε το γύρισμα των οικονομικών κύκλων. Παρά τα αριστερά θρυλούμενα, τα εισοδήματα ανέβαιναν ακόμη και σε εποχές «λιτότητας». Τότε που οι συνδικαλιστές του Δημοσίου έβγαιναν με ντουντούκες στους δρόμους, διαμαρτυρόμενοι για τις «αυξήσεις που ισοδυναμούσαν με ένα κουλούρι». Το παντεσπάνι των πλασματικών υπερωριών και των ανήκουστων επιδομάτων (όπως αυτό της «έγκαιρης προσέλευσης») το έκρυβαν.

Το πρόβλημα βέβαια στην Ελλάδα δεν είναι ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι παίρνουν πολλά. Το βασικό πρόβλημα είναι ότι είναι πολλοί. Αυτό που τώρα αποκαλούμε «πολιτικό σύστημα», βόλευε μυριάδες σε υπηρεσίες, ΔΕΚΟ, νομαρχίες, δημαρχεία, όπου τέλος πάντων μπορούσε να βρει τρύπα να βολέψει κάποιους. Και, για να τα λέμε όλα, μυριάδες βολεύονταν από αυτό. Γι’ αυτούς τους αθρόους διορισμούς (100.000 την τελευταία πενταετία) δεν διαμαρτυρήθηκε κανείς. Δεν μίλησαν οι μαζικοί φορείς, δεν κραύγασαν οι εφημερίδες, ούτε καν όταν ιδρύθηκε η Αγροφυλακή.

Ηταν διάχυτη η αντίληψη στην κοινωνία πως το κράτος είναι μια μηχανή που παράγει λεφτά και το μόνο που έπρεπε να μας απασχολεί ήταν ποιος θα προλάβει να τα πάρει. Γι’ αυτό, ήταν λίγες οι γκρίνιες όταν καταργήθηκε η λίστα φαρμάκων: το επιχείρημα ήταν ότι τα γεροντάκια αξίζουν τα ακριβότερα φάρμακα της αγοράς. (Προσοχή! Οχι τα καλύτερα, αλλά τα ακριβότερα.) Γι’ αυτό ευλογούσαν όλοι τη διάλυση του «μισητού ΣΔΟΕ»: το κράτος έπρεπε να βρει από αλλού λεφτά αντί να ταλαιπωρεί τους μικρομεσαίους.

Ακουσε κανείς την ΑΔΕΔΥ να διαμαρτύρεται για τις πρόωρες συνταξιοδοτήσεις των δημόσιων υπαλλήλων; Το αίτημα ήταν να μην εξομοιωθούν τα όρια συντάξεων ανδρών και γυναικών. Και τα λεφτά που λείπουν από τα ασφαλιστικά ταμεία; Ο άγιος Προϋπολογισμός μπορούσε να τα καλύψει. Ζητούσε κανείς να ιδιωτικοποιηθεί η Ολυμπιακή; Ολοι ζητούσαν κρατικό τον «εθνικό αερομεταφορέα». Οσο για το 1.000.000 ευρώ που στοίχιζε ημερησίως, έχει ο θεός, δηλαδή το κράτος.

Και ύστερα ήρθε η χρεοκοπία...

Δεν γνωρίζω αν η δυσθυμία των ημερών οφείλεται τόσο στα σκληρά μέτρα ή στην ξαφνική αποκάλυψη πως ο θεός της σύγχρονης Ελλάδας είναι νεκρός. Είναι η κατάρρευση των βεβαιοτήτων, οι οποίες όπως όλα τα πράγματα στην Ελλάδα είχαν στο κέντρο τους το κράτος. Αυτό δεν επικαλούμασταν σε κάθε νόσο και κάθε πλημμύρα; Αυτό δεν ήταν εγγυητής ότι δεν θα υπάρξει απώλεια εισοδήματος; Το κράτος δεν πλήρωνε μέχρι και σύνταξη στις άγαμες κορασίδες των συνταξιούχων δημόσιων υπαλλήλων μετά τον θάνατό τους, ασχέτως σε ποια ηλικία έφταναν αυτές; Αυτή η βεβαιότητα πεθαίνει: του κράτους εγγυητή όχι μόνο θέσεων εργασίας, αλλά και διαρκούς βελτίωσης του βιοτικού επιπέδου –έστω κατά ένα κουλούρι την ημέρα.

Η αποκρατικοποίηση της νοοτροπίας μας θα είναι πολύ πιο δύσκολη ακόμη και από την αποκρατικοποίηση της Ολυμπιακής. Πρέπει όμως να επαναπροσδιορίσουμε τη σχέση μας με τον θεό που πέθανε. Το κράτος χρειάζεται. Πιο μικρό και σε άλλο ρόλο: να είναι δίχτυ ασφαλείας για τους αδύναμους και όχι εγγυητής της βολής όσων μπορούν να πιέσουν.

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

ΟΙ «ΓΕΝΙΤΣΑΡΟΙ» ΜΕ ΤΑ ΟΜΟΛΟΓΑ Ποιοι Ελληνες του Λονδίνου κέρδισαν 40 εκατ. ευρώ ποντάροντας στη χρεοκοπία της Ελλάδας

ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΔΙΑΣΗΜΕΣ ΠΑΡΕΕΣ ΤΗΣ ΒΡΕΤΑΝΙΑΣ. Μπορεί στις φλέβες τους να τρέχει αίμα ελληνικό, όμως την ώρα που όλες οι ξένες εφημερίδες μιλούσαν για επικείμενη χρεοκοπία της Ελλάδας εδώ και περίπου 30-40 ημέρες, αυτοί δεν δίστασαν να «ποντάρουν» στη διεύρυνση των επιτοκίων (spreads) των ελληνικών ομολόγων σε σχέση με τα γερμανικά.

ΤΗΝ παρέα αυτή την έμαθαν τις τελευταίες ημέρες η κυβέρνηση Παπανδρέου και οι εγχώριοι τραπεζίτες, καθώς κερδοσκόπησαν με τα ελληνικά ομολόγα αποκομίζοντας, όπως εκτιμάται, κέρδη στα dealing rooms των τραπεζών που άγγιξαν τα 40 εκατ. ευρώ.

Πρόκειται για την εταιρεία Brevan Howard Asset Management (ΒΗΑΜ), που διαχειρίζεται το μεγαλύτερο hedge fund της Ευρώπης, το Brevan Howard's Master Fund. Ιδρυτές της εταιρείας είναι πέντε άτομα, μεταξύ των οποίων και δύο Ελληνες. Κορυφαίος τραπεζίτης μάλιστα παρομοίασε την εταιρεία με τους «γύπες που πετάνε πάνω από τον ουρανό την ώρα που περιμένουν το πτώμα να πεθάνει».

Οι δύο Ελληνες είναι ο πολύς Χριστόφορος (Chris για τους φίλους του) Ρόκος, με περιουσία που υπολογίζεται στα 100 εκατ. ευρώ, και ο Τρύφωνας Νάτσης, ο οποίος μάλιστα θεωρείται εξπέρ στο σκάκι. Στο προσωπικό πορτοφόλιό του έχει τουλάχιστον 20-30 εκατ. ευρώ.

Η BHAM προχώρησε σε πωλήσεις ομολόγων ύψους 1 δισ. ευρώ τις τελευταίες 30 ημέρες, την ώρα που τα spreads έφτασαν στις 260 μονάδες βάσης (ή στο 2,6%) και σύμφωνα με καλά ενημερωμένες πηγές στην Αθήνα τα κέρδη του εκτιμάται ότι ξεπέρασαν τα 35 με 40 εκατ. ευρώ. Μάλιστα, δεν είναι τυχαίο ότι στο οικονομικό επιτελείο, όταν έμαθαν από μεγάλο dealing room τράπεζας ότι σταμάτησε να πουλάει, αναφώνησαν: «Ευτυχώς, σωθήκαμε!».

Η ζωή των δύο Ελλήνων, οι οποίοι όμως δεν έχουν σχέσεις και επαφές με τους υπόλοιπους «compatriots» του Λονδίνου, είναι σχεδόν μυθική.

Ο 40χρονος Χριστόφορος Ρόκος, ο οποίος έχει B.A. στα Μαθηματικά από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, είναι ένας άνθρωπος που δεν επιζητεί τη δημοσιότητα. Ακόμα και οι Ελληνες bankers του Λονδίνου δεν τον έχουν συναντήσει ποτέ. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι βρετανικές εφημερίδες αδυνατούν να υπολογίσουν με ακρίβεια την αξία της περιουσίας του.

Ο Τρύφων Νάτσης, που αποφεύγει επίσης τη δημοσιότητα, θεωρείται ένα από τα «καλύτερα μυαλά» της Βρετανίας. Εχει διδακτορικό στα Χρηματοοικονομικά από το City Univercity. Λατρεύει την κλασική μουσική και την όπερα. Και τα λεφτά!!!