









Χάος επικρατεί στον εθνοτικά διαιρεμένο νότο μετά την εξέγερση που ξέσπασε τον Απρίλιο με την ανατροπή του προέδρου Κουρμανμπέκ Μπακίγεφ, και έφερε στην εξουσία προσωρινή κυβέρνηση.
Η Ρωσία και οι χώρες της Δύσης εκφράζουν φόβους ότι η αστάθεια στην πρώην σοβιετική δημοκρατία, η οποία βρίσκεται σε κομβική δίοδο διακίνησης ναρκωτικών από το Αφγανιστάν, μπορεί να αποτελέσει ιδανικό καταφύγιο για ένοπλους ισλαμιστές, ειδικά στην υπερπληθή κοιλάδα Φεργκάνα.
«Υπάρχει η απειλή του εξτρεμισμού στην κοιλάδα Φεργκάνα και στην κεντρική Ασία συνολικά, δεδομένου ότι η κεντρική Ασία συνορεύει με το Αφγανιστάν», δήλωσε σε συνέντευξή του αργά χθες το βράδυ στο Ρόιτερ ο ειδικός απεσταλμένος των Ηνωμένων Εθνών Μίροσλαβ Τζένκα.
«Υπάρχουν διάφορες εξτρεμιστικές οργανώσεις...Και φυσικά υπό αυτές τις συνθήκες βρίσκουν πρόσφορο έδαφος για να εκτελέσουν τα σχέδιά τους».
Τουλάχιστον 191 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από τις 10 Ιουνίου στο νότιο Κιργιστάν εξαιτίας της έξαρσης της εθνοτικής βίας ανάμεσα στις κυριότερες δύο εθνοτικές ομάδες, τους Κιργίζιους και τους Ουζμπέκους.
Οι βίαιες συγκρούσεις μειώθηκαν τις τελευταίες λίγες μέρες σε μία χώρα στην οποία διαθέτουν αεροπορικές βάσεις τόσο η Ρωσία όσο και οι ΗΠΑ.
Τουλάχιστον 100.000 άνθρωποι έχουν εγκαταλείψει τις εστίες τους και έχουν εγκατασταθεί σε καταυλισμούς στην κοιλάδα Φεργκάνα όπου το Κιργιστάν συνορεύει με το Ουζμπεκιστάν.
Η ανθρωπιστική βοήθεια μεταφέρεται ήδη στο νότο, αλλά οι αναλυτές εκτιμούν ότι δεν φτάνει σε πολλές συνοικίες όπου οι κάτοικοι έχουν στήσει οδοφράγματα από το φόβο των βίαιων επεισοδίων.
Ο ισλαμιστικός εξτρεμισμός είναι σπάνιο φαινόμενο στην κεντρική Ασία, μία κοσμικού χαρακτήρα περιοχή που διοικούσε η Μόσχα μέχρι την κατάρρευση της Σοβιετικής Ενωσης, το 1991.
Ωστόσο, τα διογκούμενα προβλήματα όπως η φτώχεια, ο αναλφαβητισμός και η λαϊκή απόγνωση απέναντι στις κυβερνήσεις έχουν καταστήσει πρόσφορο το έδαφος για την καλλιέργεια ισλαμιστικής ιδεολογίας και έχουν ενισχύσει τις ακραίες οργανώσεις στην κεντρική Ασία.
Σε αυτές περιλαμβάνεται το Ισλαμικό Κίνημα του Ουζμπεκιστάν και η λιγότερο ριζοσπαστική οργάνωση Χιζμπ ουτ-Ταχρίρ. Ωστόσο από τον Απρίλιο που σημειώθηκε η εξέγερση, δεν υπάρχουν γενικά ενδείξεις ένοπλης δραστηριότητας.
Η νέα ηγεσία σχεδιάζει να πραγματοποιήσει δημοψήφισμα στις 27 Ιουνίου για συνταγματική μεταρρύθμιση. Ορισμένοι αξιωματούχοι προτείνουν να καθυστερήσει η διεξαγωγή του μέχρι να εξομαλυνθεί η κατάσταση.
«Αν (οι εκλογές) διενεργηθούν με λάθος τρόπο τότε φυσικά θα προκύψουν σοβαρά προβλήματα. Η κυβέρνηση πρέπει να αξιολογήσει αν μπορεί να διοργανώσει το δημοψήφισμα με τρόπο ώστε να είναι νόμιμο και να αναγνωριστεί», λέει ο Τζένκα.
Ο ύπατος εκπρόσωπος του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) αρμόδιος για τις εθνικές μειονότητες, Κνούτ Βόλεμπεκ ζήτησε σήμερα μιλώντας από τη Βιέννη, απ' όλα τα μέλη του Οργανισμού να βοηθήσουν ώστε να σταθεροποιηθεί η πολιτική κατάσταση στο Κιργιστάν και να προσφέρουν βοήθεια στους πρόσφυγες που έχουν καταφύγει στο Ουζμπεκιστάν μετά από τις βιαιότητες των τελευταίων ημερών.
«Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι το Κιργιστάν έχει ακόμα ανάγκη διεθνούς υποστήριξης για να σταθεροποιηθεί η εκεί κατάσταση», δήλωσε ο κ. Βόλεμπεκ σε σύνοδο του Οργανισμού σήμερα στη Βιέννη.
Ανθρωπιστική βοήθεια «είναι επίσης αναγκαία για τους πολυάριθμους πολίτες που έχουν καταφύγει στο γειτονικό Ουζμπεκιστάν», πρόσθεσε.
Οι πολυήμερες βιαιότητες μεταξύ των Κιργίζιων και της μειονότητας των Ουζμπέκων στο νότιο τμήμα του Κιργιστάν έχουν προκαλέσει το θάνατο 191 πολιτών και τον τραυματισμό πάνω από δύο χιλιάδων πολιτών.
Σύμφωνα με τον ΟΗΕ πάνω από εκατό χιλιάδες πρόσφυγες έχουν εγκαταλείψει το Κιργιστάν και έχουν καταφύγει στο Ουζμπεκιστάν.
Καταλήγοντας ο κ. Βόλεμπεκ ζήτησε από την κυβέρνηση του Ουζμπεκιστάν «να κρατήσει ανοικτά τα σύνορα» και από τη διεθνή κοινότητα ζήτησε «να συνδράμει γενναία το Ουζμπεκιστάν αυτή τη δύσκολη στιγμή» .
Από τη Μόσχα ανακοινώθηκε ότι η Ρωσία θα προσφέρει ανθρωπιστική βοήθεια στο Ουζμπεκιστάν.
Ο Ρώσος πρόεδρος Ντμίτρι Μεντβέντεφ διέταξε τις ρωσικές αρχές να ενεργήσουν για την ταχεία αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας στο Ουζμπεκιστάν ενώ έγινε γνωστό ότι ήδη έχει αποσταλεί βοήθεια στο Κιργιστάν με τρία μεταγωγικά αεροσκάφη που μετέφεραν κυρίως κουβέρτες και τρόφιμα.



Το αεροσκάφος προσγειώθηκε στην πόλη Ος μεταφέροντας την βοήθεια από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, τη Ρωσία και άλλες χώρες, μετέδωσε ανταποκριτής του Γαλλικού Πρακτορείου.
Ο τερματικός σταθμός του αεροδρομίου του Ος είναι έρημος με εξαίρεση την παρουσία φρουρών ασφαλείας. Ειδικές δυνάμεις περιπολούν στον διάδρομο αποπροσγείωσης και στρατιώτες φρουρούν την κεντρική είσοδο.
Στο μεταξύ, νέες συγκρούσεις ξέσπασαν σήμερα στην περιοχή, αναγκάζοντας σε φυγή προς το Ουζμπεκιστάν πλήθη προσφύγων, οι περισσότεροι από τους οποίους κατηγορούν τις τακτικές δυνάμεις της χώρας ότι βοηθούν τις ένοπλες συμμορίες στις σφαγές μελών της ουζμπεκικής μειονότητας.
Στην πόλη Ος, τη δεύτερη μεγαλύτερη του Κιργιστάν, σποραδικά πυρά ακούγονταν σήμερα στους δρόμους, όπου τα απανθρακωμένα πτώματα και τα πυρπολημένα σπίτια μαρτυρούν τη βία και τις μάχες που προηγήθηκαν, σύμφωνα με δημοσιογράφο του Γαλλικού Πρακτορείου.
Στο Τζαλαλαμπάντ, άλλη πόλη κοντά στη μεθόριο με το Ουζμπεκιστάν, η κατάσταση παραμένει επίσης τεταμένη, όπως και στην Ος, και μαίνονται πυρκαγιές, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων του Κιργιστάν AKIpress.
Τα βίαια επεισόδια μεταξύ Κιργίζιων και της ουζμπεκικής μειονότητας στο νότιο τμήμα του Κιργιστάν ξέσπασαν τη νύχτα της 10ης προς ξημερώματα της 11ης Ιουνίου στην Ος.
Η προσωρινή κυβέρνηση του Κιργιστάν παραδέχθηκε σήμερα ότι δυσκολεύεται να ελέγξει την κατάσταση στο νότο της χώρας παρά την κινητοποίηση του στρατού, την επιβολή απαγόρευσης της κυκλοφορίας και τη διαταγή που έδωσε στις τακτικές δυνάμεις να πυροβολούν χωρίς προειδοποίηση.
Την ίδια στιγμή οι δεκάδες χιλιάδες πρόσφυγες που καταφτάνουν στο Ουζμπεκιστάν διηγούνται όλοι τις ίδιες ιστορίες: ένοπλες συμμορίες που αποτελούνταν από Κιργίζιους και υποστηρίζονταν από ένστολους άνδρες των τακτικών δυνάμεων είναι αυτές που κατέσφαξαν τους Ουζμπέκους τις τελευταίες ημέρες.
Ένας αξιωματικός μονάδας τεθωρακισμένων του Κιργιστάν, ο Μπαχτιόρ Σαρίποφ, διηγείται ότι εγκατέλειψε το στρατό από το φόβο που αισθάνθηκε και τον αποτροπιασμό του όταν είδε τους συναδέλφους του να ανοίγουν πυρ σε αμάχους της ουζμπεκικής κοινότητας του νοτίου Κιργιστάν.
Οι αρχές του Ουζμπεκιστάν προσπαθούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες σε τρόφιμα, πόσιμο νερό και φάρμακα των χιλιάδων προσφύγων που φτάνουν στη χώρα από το νότιο Κιργιστάν.
Οι πρόσφυγες που περνούν στα σύνορα μεταφέρονται σε σχολεία, εργοστάσια και σε κάθε άλλο διαθέσιμο κτίριο. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των υπευθύνων του υπουργείου Καταστάσεων Έκτακτης Ανάγκης και της αστυνομίας, περισσότεροι από 100.000 πρόσφυγες έχουν φτάσει στο ανατολικό Ουζμπεκιστάν.
Στο μεταξύ, συναντάται εκτάκτως σήμερα στη Μόσχα μια συμμαχία των χωρών της πρώην ΕΣΣΔ υπό την ηγεσία της Ρωσίας για να συζητήσει τα μέτρα "μέτρα για τη σταθεροποίηση της κατάστασης στο Κιργιστάν, την πρόληψη των συγκρούσεων μεταξύ των εθνοτήτων, την αποκατάσταση της τάξης και την εγγύηση της ασφάλειας των πολιτών", δήλωσε υπεύθυνος της συμμαχίας αυτής, τον οποίο επικαλείται το πρακτορείο ειδήσεων Ίντερφαξ.
Την έκτακτη σύνοδο των γραμματέων της Οργάνωσης της Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας (ODKB), τη στρατιωτική αυτή συμμαχία της οποίας το Κιργιστάν είναι μέλος, συγκάλεσε ο ρώσος πρόεδρος Ντμίτρι Μεντβέντεφ, προσέθεσε η ίδια πηγή.
Το Σάββατο, ο Μεντβέντεφ απέρριψε αίτημα της προσωρινής κυβέρνησης της χώρας για ρωσική στρατιωτική επέμβαση.
Παράλληλα ο Οργανισμός για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) ανακοίνωσε σήμερα ότι εκπροσωπείται στο Κιργιστάν από δύο ειδικούς απεσταλμένους.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάθριν Αστον δήλωσε ότι είναι "ιδιαίτερα ανήσυχη" για τις συγκρούσεις στη χώρα αυτή και τόνισε ότι ο απεσταλμένος θα επιστρέψει σύντομα στην περιοχή.
"Ηλθα σε επαφή με τον ειδικό αντιπρόσωπό μας, ο οποίος θα επιστρέψει στην περιοχή για να δει τι περισσότερο μπορούμε να κάνουμε για να προσφέρουμε βοήθεια", τόνισε και υπογράμμισε ότι κρίνει πολύ σημαντική την εγκαθίδρυση μιας σταθερής κυβέρνησης στο Κιργιστάν.
Παράλληλα η Τουρκία και η Κίνα ανακοίνωσαν σήμερα ότι θα στείλουν αεροσκάφη για τον επαναπατρισμο των πολιτών τους που βρίσκονται στο Κιργιστάν.
Το Ουζμπεκιστάν θα κλείσει σήμερα τα σύνορά του στους πρόσφυγες από το Κιργιστάν, ενώ παράλληλα έκανε έκκληση για παροχή διεθνούς βοήθειας για τους δεκάδες χιλιάδες πρόσφυγες και τα παιδιά τους που βρίσκονται ήδη στο έδαφός του, ανακοίνωσε ο ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης του Ουζμπεκιστάν Αμπντουλάχ Αρίποφ.
"Σήμερα, σταματήσαμε να υποδεχόμεθα πρόσφυγες από το Κιργιστάν επειδή δεν έχουμε την δυνατότητα φιλοξενίας τους. Εχουμε καταγεγραμμένους μέχρι σήμερα 45.000 πρόσφυγες στο Ουζμπεκιστάν και μπορεί να φθάσουν και άλλοι από τα σύνορα. Εχουμε ανάγκη από ανθρωπιστική βοήθεια από διεθνείς οργανισμούς", τόνισε στον προσφυγικό καταυλισμό Γιορκισλοκ,στα σύνορα Ουζμπεκιστάν-Κιργιστάν.
Μέχρι στιγμής η πλειοψηφία των προσφύγων που έχουν εγκαταλείψει το Κιργιστάν για να αποφύγουν τις εθνοτικές ταραχές είναι γυναίκες που συνοδεύουν τα παιδιά τους.
.