Η Πολωνία και οι ΗΠΑ υπέγραψαν σήμερα τη συμφωνία για την εγκατάσταση στη χώρα της ανατολικής Ευρώπης μέρους της αντιπυραυλικής ασπίδας, ενός σχεδίου που προκάλεσε ένταση στις σχέσεις της Ουάσιγκτον με τη Ρωσία.
Οι υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών, Ράντοσλαβ Σικόρσκι και Χίλαρι Κλίντον, ανταλλάσουν τα πρωτόκολλα υπογραφής της συμφωνίας
Η τελετή της υπογραφής έγινε στη Κρακοβία με παρόντες τους υπουργούς Εξωτερικών των δύο χωρών, Ράντοσλαβ Σικόρσκι και Χίλαρι Κλίντον. Με τη συμφωνία θα λειτουργήσει μόνιμη αμερικανική πυραυλική βάση, μέρος του συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας που προωθούσαν οι ΗΠΑ κατά επιθέσεων από ασιατικές χώρες όπως το Ιράν ή η Βόρειος Κορέα.
Από το 2018 στη χώρα θα λειτουργούν κινητοί εκτόξευες πυραύλων αντί για μόνιμους που προβλέπονταν αρχικά. Η συμφωνία «θα προστατεύσει την Πολωνία και τους συμμάχους μας από εξελισσόμενες απειλές, όπως αυτές του Ιράν», ανέφερε η Αμερικανή υπουργός.
Η Χίλαρι Κλίντον επανέλαβε ακόμη ότι η πυραυλική ασπίδα δεν απειλεί τη Ρωσία: «Πρόκειται για ένα καθαρά αμυντικό σύστημα». Ακόμη υπογράμμισε ότι η πόρτα είναι ανοιχτή και για τη συμμετοχή της Ρωσίας στο σχέδιο, αν και μέχρι σήμερα η Μόσχα «δεν έχει απαντήσει θετικά».
Η Ρωσία είχε εκφράσει τη σφοδρότατη αντίδρασή της από την εγκατάσταση της ασπίδας στην ανατολική Ευρώπη, πολύ κοντά στα σύνορά της, αν και οι ΗΠΑ απέρριπταν τις αιτιάσεις της Ρωσίας ότι η ασπίδα στοχεύει την ίδια.
Το σχέδιο για βάσεις στη Πολωνία και την Τσεχία που είχε προταθεί κατά την προεδρία του Τζορτζ Μπους αναθεωρήθηκε κάπως από τον Μπαράκ Ομπάμα, προς ικανοποίηση της Ρωσίας, αν και δεν άρθηκαν οι αντιρρήσεις για την παρουσία της βάσης στη Πολωνία. Επόμενοι σταθμοί της περιοδείας της υπουργού Εξωτερικών θα είναι το Αζερμπαϊτζάν, η Αρμενία και η Γεωργία.
Οι πρώτοι πύραυλοι Patriot έφτασαν τη Δευτέρα στην Πολωνία, μαζί με στρατιωτική ομάδα από τις ΗΠΑ που θα παραμείνει στη χώρα για δύο χρόνια για την εκπαίδευση των πολωνικών δυνάμεων στη χρήση των συστημάτων.
Η συστοιχία των πυραύλων και οι περίπου 150 Αμερικανοί ένστολοι θα εγκατασταθούν σε στρατιωτική βάση στο Μόραγκ, 60 χιλιόμετρα από τα σύνορα με το Καλίνιγκραντ. Η κίνηση αυτή αποτελεί τη σημαντικότερη ανάπτυξη αμερικανικών δυνάμεων στην Πολωνία ενώ η Μόσχα δεν αντιδρά.
Ο αμερικανικός στρατός έχει εκτελέσει κοινές αεροπορικές ασκήσεις με την πολωνική αεροπορία, ενώ έχει εκπαιδεύσει τις πολωνικές δυνάμεις στη χρήση F16, τα οποία η Βαρσοβία αγόρασε για τον εκσυγχρονισμό του οπλοστασίου της.
όρο που είχε θέσει η Βαρσοβία τον Αύγουστο του 2008 για να συμφωνήσει στην περίφημη «αντιπυραυλική ασπίδα» που τότε σχεδίαζε η Ουάσινγκτον, επί προεδρίας Τζορτζ Μπους.
Τον περασμένο Δεκέμβριο υπογράφτηκε συμφωνία μεταξύ Ουάσινγκτον και Βαρσοβίας, με την οποία δημιουργήθηκε η νομική βάση για τη μακροπρόθεσμη παραμονή των αμερικανικών στρατιωτών στην Πολωνία.
Το αναθεωρημένο πρόγραμμα συνεχίζει να προβλέπει εγκατάσταση αντιπυραυλικής βάσης, αλλά όχι πριν το 2018 και σε μικρότερο μέγεθος από την πρώτη συμφωνία επί Μπους.
Οι πύραυλοι που παραδόθηκαν τη Δευτέρα μεταφέρθηκαν σιδηροδρομικά από τη βάση στο γερμανικό Kαϊζερσλάουτερν και θα εγκατασταθούν αρχικά «περιστροφικά» (για 30 ημέρες κάθε τρίμηνο) στο Μόραγκ.
Στην Ευρώπη συνεχίζουν να συζητούν έντονα το Διάταγμα του απερχόμενου Ουκρανού Προέδρου Βίκτορ Γιούσσενκο για την απονομή του τίτλου του Ήρωα της Ουκρανίας στον Στεπάν Μπαντέρα. Ιδιαίτερη οργή αυτή η ενέργεια έχει προκαλέσει στην Πολωνία.
Εφόσον η εξόντωση των Πολωνών κατοίκων των κατεχομένων από τους χιτλερικούς εδαφών ήταν ένα από τα πιό τερατώδη εγκλήματα του Μπαντέρα και του ιδρυμένου απ΄αυτόν το 1942 Ουκρανικού Αντάρτικου Στρατού. Ακολουθεί η άποψη γι΄αυτό το θέμα του διδάκτορα των ιστορικών επιστημών Πιότρ Ισκεντέροφ.
Δεν μπορούμε να αμφιβάλλουμε ότι ο Βίκτορ Γιούσσενκο - και τα 5 χρόνια της προεδρίας του οποίου πέρασαν υπό αντιρωσικές σημαίες - και με το Διάταγμά του για την «ηρωοποίηση» του συνεργού των ναζί και δημίου Μπαντέρα στόχευε τη Ρωσία. Η λογική του είναι απλή: ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος μου. Πολύ περισσότερο που η ίδια η Ουκρανία, παρόλες τις προσπάθειες των ντόπιων ιστορικών, δεν μπορεί να καυχηθεί για πλούσια εθνική ιστορία έξω από τον κοινό με τη Ρωσία ιστορικο-πολιτιστικό χώρο. Εφόσον δεν έχει στην ουκρανική κρατικότητα τέτοιες βαθιές και διακλαδωμένες ρίζες όπως, λόγου χάριν, η ρωσική και ακόμα και η πολωνική!
Εννοείται ότι ο Βίκτορ Γιούσσενκο δεν μπορεί να χαρεί γι΄αυτή την κατάσταση. Όμως αντί να οικοδομεί εθνική ιδεολογία στη βάση των ιδεών της αμοιβαιότητας και της στενής σύνδεσης των τυχών του ουκρανικού και του ρωσικού (και παράλληλα και του λευκορωσικού και του πολωνικού λαού), αυτός στο μέτρο των δυνάμεων του άρχισε να ανυψώνει οποιονδήποτε Ουκρανό ιστορικό παράγοντα, με το μόνο όρο τα «κατορθώματα» του να έχουν αντιρωσικό χαρακτήρα. Γι΄αυτό άρχισαν να εμφανίζονται στο εικονοστάσι της ουκρανικής κρατικότητας τέτοιοι «ήρωες», όπως οι γκέτμαν Βυγκόβσκι και Μαζέπα, ένας από τους ιδρυτές του λεγόμενου Ουκρανικού Αντάρτικου Στρατού Ρομάν Σουχέβιτς και, τέλος, ο ίδιος ο Στεπάν Μπαντέρα.
Όμως αυτή τη φορά ο Βίκτορ Γιούσσενκο των ισρκν κουταμοτα, που το παράκανε. Στοχεύοντας στους Ρώσους, κτύπησε τους συμμάχους του Πολωνούς. Αφού ακριβώς η αντιπολωνικές «εθνικές εκκαθαρίσεις» αποτελούσαν την ουσία της δραστηριότητας του Στεπάν Μπαντέρα και των τμημάτων του Στρατού του στη Δ. Ουκρανία το 1943. Τότε σύμφωνα με διάφορες εκτιμήσεις είχαν σκοτωθεί 120 έως 200 χιλ. ειρηνικοί Πολωνοί και Εβραίοι. Ο Διευθυντής του Ιδρύματος αποτελεσματικής πολιτικής Κιρίλλ Τανέεφ λέει σχετικά:
Αυτά τα γεγονότα είναι φοβερά και αρνητικά στις πολωνο-ουκρανικές σχέσεις. Το πρόβλημα συνίσταται στο ότι η επίσημη Πολωνία θεωρεί τον Βίκτορ Γιούσσενκο ως «απερχόμενο πρόσωπο». Γι΄αυτό δεν κάνει διάβημα στο επίπεδο του Υπουργείου Εξωτερικών της. Ο Γιούσσενκο γι΄αυτήν, όπως λένε συνήθως οι αμερικανοί πολιτικοί, είναι «κουτσή πάπια». Εγώ θα έλεγα ακόμα «χωρίς φτερά!
Ο Βίκτορ Γιούσσενκο ήξερε ότι αποτίει φόρο τιμής σε άνθρωπο, καταδικασμένο στην προπολεμική Πολωνία σε θανατική ποινή για τη συμμετοχή του στο φόνο του υπουργού Εσωτερικών της Πολωνίας Μπρονισλάβ Περάτσκι, άνθρωπο, που συνεργαζόταν ενεργά με τους ναζί, δημιουργό ιδεολογίας και στρατιωτικοποιημένων τμημάτων, που πολεμούσαν εναντίον των πολιτών και του πολωνικού κράτους» - δίκαια επισημάνει με οργή ένας από τους διάσημους Πολωνούς πολιτικούς, ο πρώην πρωθυπουργός Λέσεκ Μίλλερ. Και ακόμα και ο υπουργός του Γραφείου του Πρόεδρου Λεχ Κατσίνσκι (μεγάλου φίλου του Γιούσσενκο) Μάριους Γκαντζλικ αναγκάστηκε να αντιδράσει στην ηρωοποίηση του οργανωτή της γενοκτονίας των Πολωνών ως ακολούθως:
υπολογίζαμε σε μεγαλύτερη λεπτότητα από μέρους των ουκρανών εταίρων μας» - αναφέρεται στη δήλωση του. Βέβαια, στη Ρωσία σε τέτοια λεπτότητα του κ. Γιούσσενκο κανείς εδώ και πολύ καιρό δεν υπολογίζει. Ο δε Λέσεκ Μίλλερ χωρίς ενδοιασμούς χαρακτήρισε το Διάταγμα του Βίκτορ Γιούσσενκο και την ήττα του στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών στην Ουκρανία ως «συμβολική κηδεία της ανατολικής πολιτικής του Πρόεδρου Λεχ Κατσίνσκι»
Αντιπυραυλικό σύστημα Patriot PAC-3 θα εγκατασταθεί τον Απρίλιο στο βόρειο τμήμα της χώρας, κοντά στα σύνορα με τη Ρωσία, ανακοίνωσε το πωλονικό υπουργείο Άμυνας. Το σύστημα, κατά τη Βαρσοβία, θα στελεχώνουν περίπου 100 Αμερικανοί στρατιώτες.
Αναμένονται οι ρωσικές αντιδράσεις, αφού η Μόσχα είχε προειδοποιήσει ότι θα εγκαταστήσει πυραύλους εδάφους-εδάφους SRBM, Iskander στο Καλίνινγκραντ, πρώην Κένιξμπεργκ, σε περιπτωση που εγκατασταθεί αντιβαλλιστικό σύστημα στον Πολωνία. Πάντως το PAC-3 είναι τακτικό αντιβαλλιστικό σύστημα και δεν έχει καμί σχέση με την αντιπυραυλική "ομπρέλα" που προγραμμάτιζαν αρχικά οι ΗΠΑ.
Το πολωνικό υπουργείο Αμυνας ανακοίνωσε ότι η μονάδα θα εγκατασταθεί στο Μόραγκ και θα χρησιμοποιηθεί για την εκπαίδευση των Πολωνών στρατιωτών. Το Μόραγκ απέχει περίπου 60 χλμ από το ρωσικό Καλίνιγκραντ.
Η εγκατάσταση του αντιπυραυλικού συστήματος στην Πολωνία αποτελούσε όρο που είχε θέσει η Βαρσοβία τον Αύγουστο του 2008 για να συμφωνήσει στην περίφημη «αντιπυραυλική ασπίδα» που τότε σχεδίαζε η Ουάσινγκτον, επί προεδρίας Τζορτζ Μπους.
Ο νέος Αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα απομακρύνθηκε μεν από το αμυντικό πρόγραμμα του προκατόχου του, αλλά η Πολωνία επέμενε στην εγκατάσταση των πυραύλων.
Τον περασμένο Δεκέμβριο υπογράφτηκε συμφωνία μεταξύ Ουάσινγκτον και Βαρσοβίας, με την οποία δημιουργήθηκε η νομική βάση για τη μακροπρόθεσμη παραμονή των αμερικανικών στρατιωτών στην Πολωνία.
Α