ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ "NIKH"1974 ΜΙΑ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

Το εσωτερικό ενός Noratlas βλέποντας προς τα πίσω.

Το καλοκαίρι του 1974 η Κύπρος βρισκόταν στις φλόγες.
Τις πρωϊνές ώρες της 20ης Ιουλίου, μιά μεγάλη Τουρκική αποβατική δύναμη εισέβαλε στο βόρειο τμήμα του νησιού, με αφορμή το πραξικόπημα απο μερίδα Ελλήνων αξιωματικών της ΕΛΔΥΚ κατά του προέδρου της Κύπρου Μακαρίου.
Το πραξικόπημα είχε εκδηλωθεί μιά εβδομάδα πριν, και η κύρια δικαιολογία που επικαλέστηκε η Τουρκία για την εισβολή της στην Κύπρο, ήταν ο κίνδυνος που διέτρεχε η Τουρκοκυπριακή μειονότητα του νησιού, απο την αλλαγή καθεστώτος, παρ' ότι οι αψιμαχίες του πραξικοπήματος περιορίστηκαν στην Ελληνοκυπριακή κοινότητα χωρίς σε καμμιά περίπτωση να απειληθούν οι Τουρκοκύπριοι.

Οι πραγματικοί λόγοι της εισβολής βέβαια, ήσαν οι βλεψεις που ανέκαθεν είχε η Τουρκία για την Κύπρο, και η προστασία των Τουρκοκυπρίων ήταν το πρόσχημα που προέβαλλε για να νομιμοποιήσει τις εκάστοτε επεμβάσεις της. Και αρκετές φορές στο παρελθόν είχε απειλήσει με απόβαση  στο νησί.
Είναι γνωστό άλλωστε, οτι  η προετοιμασία της Τουρκίας για την εισβολή είχε αρχίσει πολύ πριν την εκδήλωση του πραξικοπήματος.

Σκοπός του κειμένου αυτού δεν είναι να αναπτύξει τις πολιτικές ή τις στρατηγικές παραμέτρους της Τουρκικής εισβολής και της κατοχής   του μισού νησιού
απο τους Τούρκους, η οποία συνεχίζεται μέχρι και σήμερα.
Είναι κυρίως ένας φόρος τιμής στους νεκρούς της αποστολής "Νίκη", και σε όλους όσους έλαβαν μέρος σε αυτή την επιχείρηση του Ιουλίου του 1974.

Η Τουρκική εισβολή βρήκε την άμυνα της Κύπρου σε κακή κατάσταση και το ηθικό των αμυνομένων σε πολύ χαμηλό επίπεδο μετά το πραξικόπημα και τα θλιβερά γεγονότα που το ακολούθησαν.
Η "ηγεσία" που προέκυψε απο την ανταρσία εναντίον της νόμιμης και διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης του νησιού, δεν ήταν σε θέση να συσπειρώσει τον πληθυσμό με σκοπό να αντιμετωπισθεί ο εισβολέας αποτελεσματικά, και φυσικά η διεθνής υποστήριξή της ήταν ανύπαρκτη.

Η αμυντική προετοιμασία του νησιού που είχε εξασθενίσει, μετά απο πολλές αρνητικές εξελίξεις και κακούς χειρισμούς του παρελθόντος, έλαβε την χαριστική βολή με τις εκκαθαρίσεις στην Εθνική Φρουρά που ακολούθησαν το πραξικόπημα.

Την πρώτη ημέρα της εισβολής, η Τουρκική αποβατική δύναμη δεν είχε καταφέρει παρα ένα μικρό προγεφύρωμα στην ακτή της Κυρηνείας και ενώ αυτό θα μπορούσε (παρά τα όσα έχουν γραφεί ) να είχε καταστραφεί, καμμία κίνηση προσβολής της αποβατικής δύναμης ή του προγεφυρώματος δεν έγινε απο την πλευρά που θα μπορούσε να επέμβη αποτελεσματικά: Την Ελλάδα. Η δικτατορική κυβέρνηση των Αθηνών ευρίσκετο στα πρόθυρα της κατάρρευσης.
Η πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα απο όπου ξεκίνησε το πραξικόπημα, και απο όπου θα μπορούσε να επηρεασθεί η αμυνα της Κύπρου μετά την εκδήλωση της Τουρκικής εισβολής, παρουσίαζε σημεία διάλυσης, οι δε στρατιωτικές προετοιμασίες και η γενική επιστράτευση που ακολούθησε εξελίχθηκαν σε πραγματικό φιάσκο.

Πολύτιμος χρόνος χάθηκε με αμφιταλαντεύσεις, αποφυγή λήψεως αποφάσεων και αλλοπρόσαλλες διαταγές και ανακοινώσεις , την στιγμή που η ελλειπής και αποδιοργανωμένη άμυνα των Κυπρίων είχε περιορίσει την Τουρκική ανάπτυξη σε μερικά τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Μέσα στο κλίμα αποδιοργάνωσης και ηττοπάθειας και αφού η εφαρμογή των προβλεπομένων σχεδίων ενίσχυσης της Κύπρου (κυρίως αεροπορική προσβολή των δυνάμεων απόβασης), είχε με τον ένα ή άλλο τρόπο ακυρωθεί, αποφασίστηκε η αποστολή στρατιωτικών ενισχύσεων στην Κύπρο στην μορφή μιάς Μοίρας Καταδρομών (όχι αλεξιπτωτιστών).

Η δύναμη αυτή θα μεταφέρετο στο νησί αεροπορικώς, με το σύνολο σχεδόν των μεταφορικών αεροσκαφών που διέθετε τότε η Ελληνική Πολεμική Αεροπορία.
Δέν θα εξετάσουμε εδώ το σκεπτικό, την λογική και το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα του εγχειρήματος αυτού.
Κάτω απο το φώς των στοιχείων που έχουν γίνει γνωστά 28 χρόνια μετά τα γεγονότα, η αποστολή αυτή δεν μπορεί παρά  να χαρακτηρισθεί ανεπιφύλακτα ως ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ.
Το ότι δεν κατέληξε στην ολική καταστροφή των αεροσκαφών και της δύναμης που απεστάλη, οφείλεται κατα πρώτο λόγο στην αυτοθυσία, την γενναιότητα,  και τις ικανότητες του συνόλου των αεροπόρων και καταδρομέων που έλαβαν μέρος σε αυτή.

Κατα δεύτερο λόγο οφείλεται στην τύχη.
Ποτέ δεν καταλογίστηκαν ευθύνες σε αυτούς που αποφάσισαν την αποστολή αυτή, που είχε σαν αποτέλεσμα τον θάνατο 33 αεροπόρων και καταδρομέων και την καταστροφή τεσσάρων αεροσκαφών.
Καθόλου περίεργο βέβαια, αφού ούτε για την λεγόμενη "Τραγωδία της Κύπρου" στην οποία εντάσσεται η ιστορία αυτή, έχουν ουσιαστικά καταλογισθεί ευθύνες.

Η πτήση των μεταγωγικών προεβλέπετο να γίνει με άκρα μυστικότητα, απο την αεροπορική βάση της Σούδας στην Κρήτη, και φορτίο τους θα ήταν η Α΄ Μοίρα Καταδρομών με τον οπλισμό της.Η όλη επιχείρηση θα έφερε την κωδική ονομασία "Νίκη".

20 αεροσκάφη Nord 2501 Noratlas και 10 C-47 Dakota της 354 Μοίρας Μεταφορών "Πήγασσος" διατέθηκαν για την μεταφορά της Μοίρας.
Τα αεροσκάφη θα απογειώνονταν κατα την διάρκεια της νύχτας, θα πετούσαν χωρίς συνοδεία μαχητικών, σε χαμηλό ύψος, σε σιγή ασυρμάτου, με τα φώτα πορείας σβηστά και χωρίς οπτική επαφή μεταξύ τους.Τελικός προορισμός το αεροδρόμιο της Λευκωσίας , προσγείωση σε αυτό, αποβίβαση των καταδρομέων και άμεση επιστροφή των αεροσκαφών στην Ελλάδα.

Ενα Νοράτλας στην πίστα της Ελευσίνας πριν το 1974.

Αεροσκάφος Νοράτλας απογειώνεται απο την Ελευσίνα

Το "σχέδιο" προέβλεπε να αρχίσουν οι απογειώσεις στις 22.30 της 21.7 με χρονικό διαχωρισμό αεροσκαφών 5΄ έτσι ώστε να έχουν όλα απογειωθεί μέχρι τα μεσάνυχτα.
Η πτήση προς την Κύπρο, η αποβίβαση των καταδρομέων και του υλικού και η επιστροφή έπρεπε να γίνουν υπο πλήρες σκότος, για την αποφυγή εντοπισμού
απο την Τουρκική αεροπορία.
Υπήρξε ρητή διαταγή, σε καμμία περίπτωση να μήν προσγειωθεί αεροσκάφος στην Κύπρο με το φώς της ημέρας.
Το σχέδιο απογειώσεων εφαρμόστηκε οσον αφορά τα πέντε πρώτα αεροσκάφη αλλά απο εκεί και πέρα υπήρξαν καθυστερήσεις, (σύμφωνα με ορισμένες εκδοχές σκόπιμες) με αποτέλεσμα να δοθεί διαταγή να ακυρωθούν οι απογειώσεις, αφήνοντας πέντε Νοράτλας και όλα τα Ντακότα με το υλικό πίσω!
Τελευταίο απογειώθηκε το Νοράτλας με τον κωδικό "Νίκη 15", (15ο στην σειρά απογειώσεων) έξω απο τα χρονικά όρια, και παρά την εντολή να ακυρώσει.

Τα αεροσκάφη που τελικά απογειώθηκαν ακολούθησαν μιά πορεία πάνω απο την πόλη των Χανίων, ανέβηκαν σε ύψος 7000 ποδών, πέρασαν απο τα Λευκα Όρη, κατέβηκαν στα 500 περίπου πόδια και απο εκεί ακολούθησαν μια πορεία νοτιο-ανατολική μέχρι ένα σημείο  34° Β.και 27° Α, και απο εκεί γύρισαν ανατολικά με κατεύθυνση την Κύπρο.
Η περιοχή αυτή βρίσκεται κάτω απο την συνεχή επιτήρηση της Τουρκικής Αεροπορίας και ο εντοπισμός των Νοράτλας θα σήμαινε και την σίγουρη καταστροφή τους.Τα πληρώματα των Νοράτλας γνώριζαν οτι στο ταξίδι αυτό θα ήσαν μόνοι, δεν θα υπήρχαν Ελληνικά μαχητικά για προστασία τους.Η μόνη τους προστασία θα ήταν το σκοτάδι και το στοιχείο του αιφνιδιασμού.

Σε όλη την διάρκεια της πτήσης δεν υπήρχαν ραδιοβοηθήματα, αφού αυτά ήσαν εκτός ενεργείας λόγω της εμπόλεμης κατάστασης, ούτε σημεία αναφοράς για προσανατολισμό, και εδώ επιστρατεύθηκαν οι ικανότητες των ραδιοναυτίλων.
Πολλά απο τα αεροσκάφη πετούσαν σχεδόν σύρριζα με την επιφάνεια της θάλασσας (μιά πολύ επικίνδυνη κατάσταση, όπου το παραμικρό λάθος των χειριστών σήμαινε συντριβή του αεροσκάφους και ακαριαίο θάνατο για το πλήρωμα και τους επιβαίνοντες).

Τα Νοράτλας δεν πετούσαν σε σχηματισμό, ούτε είχαν οπτική επαφή μεταξύ τους.Πετούσαν ανεξάρτητα, με μιά  γενική ιδέα του που περίπου πετούσε το προηγούμενο ή το επερχόμενο αεροσκάφος.
Η πτήση πρός την Κύπρο έπρεπε να διαρκέσει δύο περίπου ώρες για τα αργοκίνητα και βαρυφορτωμένα μεταγωγικά.
Αρκετά απο αυτά παρουσίασαν βλάβες, όμως τα πληρώματά τους κατάφεραν να τα πάνε στον προορισμό τους.

Το πλήρωμα του Noratlas 52-144 "Νίκη 8" στο πιλοτήριο του αεροσκάφους, μετά την επιστροφή απο την Κύπρο.Απο αριστερά, Κυβερνήτης Τζανάκος Νικόλαος , Μηχανικός Τσουρής Βασίλειος , Συνκυβερνήτης Λαυράνος Δημήτριος και Ραδιοναυτίλος Μουτσάτσος Σαράντος.

Πλησιάζοντας την Κύπρο απο τα δυτικά, και έχοντας απο ώρα σπάσει την σιγή ασυρμάτου, παρατήρησαν οτι η θαλάσσια περιοχή νότια του νησιού παρουσίαζε ασυνήθιστη κίνηση πολεμικών πλοίων του Αμερικανικού 6ου  Στόλου.
Ένα απο τα Νοράτλας πέρασε αρκετά κοντά απο ένα μεγάλο αεροπλανοφόρο, χωρίς κανένα συμβάν.
Άλλα αεροσκάφη πέταξαν κατα λάθος πάνω απο την Βρεταννική βάση του Ακρωτηρίου στην οποία σήμανε συναγερμός. Αμέσως η Διοίκηση των Βρεταννικών Δυνάμεων της Κύπρου προειδοποίησε τις Ελληνικές αρχές ότι στο εξής θα αναχαίτιζε οποιαδήποτε αεροσκάφη θα πλησίαζαν την περιοχή της Κύπρου!

Φτάνοντας πάνω απο το νησί, παρατήρησαν μεγάλες πυρκαϊές στο Όρος Τρόοδος , οι οποίες είχαν ανάψει απο τους βομβαρδισμούς των Τούρκων.
Αυτές οι πυρκαϊές ήσαν η πηγή των αναλαμπών στον ορίζοντα που είχαν βοηθήσει στον προσανατολισμό πολλών Νοράτλας κατα την προσέγγισή τους στην Κύπρο.
Μερικά αεροσκάφη δέχτηκαν αραιά πυρά απο τις διάσπαρτες Τουρκοκυπριακές θέσεις, αλλά χωρίς τα πληρώματά τους να ανησυχήσουν ιδιέταιρα.

Ένα-ένα τα μεταγωγικά άρχισαν την κάθοδό τους προς το αεροδρόμιο της Λευκωσίας, όταν διεπίστωσαν ότι εδέχοντο σφοδρά αντιαεροπορικά πυρά, άν και απ’ ότι  γνώριζαν, το αεροδρόμιο ευρίσκετο μέχρι εκείνη την στιγμή σε Ελληνικά χέρια.Η ώρα ήταν λίγο μετά τις 02.00 της 22 Ιουλίου.
Πρίν την αναχώρηση της αποστολής, τα πληρώματα των Νοράτλας ενημερώθηκαν οτι οι Κυπριακές δυνάμεις οι οποίες είχαν τον έλεγχο του αεροδρομίου, είχαν ειδοποιηθεί για την άφιξη των Ελληνικών αεροσκαφών και είχαν διαταχθεί να μήν ανοίξουν πύρ κατα την προσέγγισή τους.
Υπάρχουν πολλές αλληλοσυγκρουόμενες εκδοχές για το άν δόθηκε τέτοια διαταγή, τί περιείχε, σε ποιούς δόθηκε και απο ποιούς, και πότε.
Γεγονός είναι ότι τα αεροσκάφη που επιχειρούσαν να προσγειωθούν, δέχθηκαν καταιγιστικα πυρά απο πολλές κατευθύνσεις, μέσα και έξω απο το αεροδρόμιο.Τα πυρά προήρχοντο απο Ελληνοκυπριακές θέσεις αντιαεροπορικών, καθώς και απο διάφορους πολίτες που είχαν πάρει θέσεις γύρω απο το αεροδρόμιο και έβαλλαν κατα των Νοράτλας με ότι όπλο είχαν διαθέσιμο.

Αργότερα, απο διάφορες μαρτυρίες προέκυψε οτι , περιμένοντας Τουρκική επίθεση, και μή γνωρίζοντας ότι  θα έρχονταν ενισχύσεις απο την Ελλάδα , θεώρησαν ότι τα αεροσκάφη που πλησίαζαν ήσαν σίγουρα Τουρκικά.
Τα αεροσκάφη "Νίκη 1" , " Νίκη 2" και " Νίκη 3" κατάφεραν να προσγειωθούν αποβιβάζοντας τους καταδρομείς και τα εφόδια που μετέφεραν.

Το αεροσκάφος "Νίκη 4 " δέχθηκε πολλά βλήματα αντιαεροπορικών, πήρε φωτιά και συνετρίβη δυό μίλια πριν τον διάδρομο του αεροδρομίου.Όλοι οι επιβαίνοντες, πλήρωμα και καταδρομείς εκτός ενός,σκοτώθηκαν.
Το αεροσκάφος "Νίκη 7 " εβλήθη σε πολλά σημεία, ο ένας κινητήρας του εξερράγη, ο δεύτερος πήρε φωτιά, αλλά το ηρωϊκό του πλήρωμα κατάφερε να το προσγειώσει.Δύο απο τους καταδρομείς που μετέφερε σκοτώθηκαν και 11 τραυματίστηκαν, απο τα πυρά που σχεδόν διέλυσαν την άτρακτο.

Τα ακολουθούντα Νοράτλας βρέθηκαν σε έναν καταιγισμό πυρών κάθε είδους όπλων, αλλά τα πληρώματά τους με υπεράνθρωπες προσπάθειες και ηρωϊσμό τα προσγείωσαν εκπληρώνοντας στο ακέραιο το καθήκον τους.
Κάποιοι απο τους χειριστές των αεροσκαφών , ελπίζοντας οτι το αεροδρόμιο ήταν ακόμη σε Ελληνικά χέρια, σε μιά απελπισμένη προσπάθεια να δηλώσουν την εθνικότητά τους άναβαν όλα τα φώτα των Νοράτλας, κατα την τελική φάση της προσγείωσης.Αυτό, λίγο επηρέασε αυτούς που πυροβολούσαν απο το έδαφος,
αλλά τουλάχιστον τα τελευταία αεροσκάφη δέν είχαν απώλειες, άν και όλα έφεραν σημάδια απο τα πυρά που δέχτηκαν.
Όταν καθυστερημένα διαπιστώθηκε ότι τα αεροσκάφη που επιχειρούσαν να προσγειωθούν ήσαν Ελληνικά, τα πυρά απο το έδαφος άρχισαν να αραιώνουν και τέλος σταμάτησαν.
Ήταν όμως πλέον αργά για δύο απο τα Νοράτλας και 33 αεροπόρους και καταδρομείς.

Το πλήρωμα του "Νίκη 8" μπροστά στο αεροσκάφος τους.

Τελευταίο, και λίγο πρίν το πρώτο φώς προσγειώθηκε το "Νίκη 15 " που μετέφερε τα πυρομαχικά της Α΄Μοίρας Καταδρομών.
Όλα τα αεροσκάφη που προσγειώθηκαν στην Λευκωσία απογειώθηκαν για το ταξίδι της επιστροφής, εκτός απο το άτυχο Νίκη 4" και τρία ακόμη Νοράτλας.
Το " Νίκη 3" που παρουσίασε βλάβη στον ένα κινητήρα, το "Νίκη 7 " που είχε καταστραφεί σχεδόν ολοσχερώς και το "Νίκη 12 " το οποίο έμεινε απο καύσιμα .

Και τα τρία Νοράτλας πυρπολήθηκαν απο τις Κυπριακές δυνάμεις με διαταγή του Ελληνικού Αρχηγείου Αεροπορίας, προφανώς για να μήν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν την συμβολική αυτή Ελληνική επέμβαση στην Μάχη της Κύπρου.
Η δικαιολογία για αυτή την ενέργεια ήταν  ότι η Ελλάδα δεν βρισκόταν επίσημα σε εμπόλεμη κατάσταση με την Τουρκία!!
Τα υπόλοιπα αεροσκάφη, κάνοντας  οικονομία καυσίμων και πετώντας πάντα χαμηλά για την αποφυγή εντοπισμού απο την Τουρκική Αεροπορία, άρχισαν να προσγειώνονται στην Σούδα, εκτός απο 4 που προσγειώθηκαν στην Ρόδο λόγω έλλειψης καυσίμων και ζημιών που προκλήθηκαν απο τα πυρά που δέχτηκαν στην Λευκωσία.
Δύο απο τα Νοράτλας που απογειώθηκαν απο την Σούδα, δεν προσγειώθηκαν ποτέ στην Κύπρο:
Το " Νίκη 13", δήλωσε οτι έχασε τον προσανατολισμό του και προσγειώθηκε στην Ρόδο.
Το " Νίκη 14", φτάνοντας πάνω απο την Κύπρο όταν είχε πιά ξημερώσει, ακολούθησε τις διαταγές και επέστρεψε στην Σούδα..

pseed

Μετά την επιστροφή απο την Κύπρο,ο κυβερνήτης του "Νίκη 8" Ν.Τζανάκος, δείχνει την διάτρητη απο σφαίρες δεξιά πτέρυγα του Noratlas 52-144.

Με το φώς της ημέρας άρχισε ο σφοδρός βομβαρδισμός του αεροδρομίου της Λευκωσίας απο την Τουρκική Αεροπορία.
Οι καταδρομείς της Α’ Μοίρας που μετέφεραν τα Νοράτλας,παρά τις απώλειές τους και τον εφιάλτη που μόλις πέρασαν, πήραν θέσεις στην άμυνα του αεροδρομίου και τις επόμενες μέρες πολέμησαν ηρωϊκά εναντίον των Τούρκων εισβολέων.

Δυστυχώς, η πραγματικά ηρωϊκή αυτή επιχείρηση της Ελληνικής Αεροπορίας ήταν και η μοναδική απο πλευράς Ελλάδος βοήθεια, στις κρίσιμες ώρες που περνούσε η Κύπρος.Ο ηρωϊσμός αυτών που έλαβαν μέρος  και η θυσία όσων  φονεύθηκαν κατα την εκτέλεσή της, δεν στάθηκαν αρκετά να επηρεάσουν την ροή των γεγονότων.

Θα παραμείνει όμως μιά λαμπρή σελίδα δόξας στην Ιστορία της Αεροπορίας μας, και των Δυνάμεων Καταδρομών, έστω και μή πλήρως αναγνωρισμένη.

---

ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΚΑΙ ΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΝΙΚΗ 21-22.7.1974

Α/Φ	ΑΡΙΘ	ΩΡΑ ΑΠΟΓ.	ΠΛΗΡΩΜΑ	ΒΑΘΜΟΣ	ΙΔΙΟΤΗΤΑ	ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
52-135	ΝΙΚΗ1	22.30	Χοχλακάκης Μιχαήλ Δέμης Αναστάσιος Σγούρος Χρήστος Ζελενίτσας Παναγιώτης	Επισμηναγός Υποσμηναγός Αρχισμηνίας Ανθυπασπιστής	Κυβερνήτης Συνκυβερνήτης Ραδιοναυτίλος Μηχανικός
52-140	ΝΙΚΗ 2	22.35	Σφήκας Ιωάννης Πανούσης Παναγιώτης Καραίσκος Ιωάννης Τυλιγάδης Κωνσταντίνος	Επισμηναγός Επισμηναγός Αρχισμηνίας Ανθυπασπιστής	Κυβερνήτης Συνκυβερνήτης Ραδιοναυτίλος Μηχανικός
53-207	ΝΙΚΗ 3	22.40	Στέφας Σωτήριος Νεονάκης Γεώργιος Δρίτσας Ιωάννης Παπαναστασίου Αθανάσιος	Επισμηναγός Επισμηναγός Επισμηνίας Ανθυπασπιστής	Κυβερνήτης Συνκυβερνήτης Ραδιοναυτίλος Μηχανικός	Βλάβη αριστερού κινητήρα, πυρπολήθηκε στην Λευκωσία.
52-133	ΝΙΚΗ 4	22.45	Παναγόπουλος Βασίλειος Συμεωνίδης Στέργιος Άνθιμος Ηλίας Δάβαρης Γεώργιος	Επισμηναγός Επισμηναγός Επισμηνίας Ανθυπασπιστής	Κυβερνήτης Συνκυβερνήτης Ραδιοναυτίλος Μηχανικός	Καταρρίφθηκε απο Α/Α πυρά κατα την προσέγγιση στην Λευκωσία.Όλοι οι επιβαίνοντες σκοτώθηκαν εκτός ενός.
53-234	ΝΙΚΗ 5	22.51	Δρακωνάκης Εμμανουήλ Παπούλης Σωτήριος Γκάνος Βασίλειος Λούκος Αναστάσιος	Επισμηναγός Υποσμηναγός Αρχισμηνίας Ανθυπασπιστής	Κυβερνήτης Συνκυβερνήτης Ραδιοναυτίλος Μηχανικός	Υπέστη ζημιές απο πυρά, επέστρεψε μέσω Ρόδου.
52-139	ΝΙΚΗ 6	22.58	Δημητρός Γεώργιος Μέττας Βασίλειος Ράζος Ιωάννης Καγιαμπάκης Γεώργιος	Σμηναγός Επισμηναγός Επισμηνίας Ανθυπασπιστής	Κυβερνήτης Συνκυβερνήτης Ραδιοναυτίλος Μηχανικός	Χτυπήθηκε απο πυρά, 2 νεκροί και 11 τραυματίες απο τους καταδρομείς, πυρπολήθηκε στην Λευκωσία.
53-220	ΝΙΚΗ 7	23.00	Παπακωνσταντίνου Ιωάννης Καρδάρας Δημήτριος Κάβουρας Σωκράτης Σαλαπάτας Γεώργιος	Επισμηναγός Σμηναγός Αρχισμηνίας Ανθυπασπιστής	Κυβερνήτης Συνκυβερνήτης Ραδιοναυτίλος Μηχανικός
52-144	ΝΙΚΗ 8	23.15	Τζανάκος Νικόλαος Λαυράνος Δημήτριος Μουτσάτσος Σαράντος Τσουρής Βασίλειος	Επισμηναγός Ανθυποσμηναγός Αρχισμηνίας Ανθυπασπιστής	Κυβερνήτης Συνκυβερνήτης Ραδιοναυτίλος Μηχανικός	Υπέστη ζημιές απο πυρά, επέστρεψε μέσω Ρόδου.
52-142	ΝΙΚΗ 9	23.35	Στραβοπόδης Ανδρέας Παπαϊωάννου Αθανάσιος Ρουμελιώτης Κωνσταντίνος Καρδάκος Αναστάσιος	Επισμηναγός Ανθυποσμηναγός Ανθυπασπιστής Ανθυπασπιστής	Κυβερνήτης Συνκυβερνήτης Ραδιοναυτίλος Μηχανικός
53-222	ΝΙΚΗ10	23.40	Παπαθανασίου Σωτήριος Ιλαρίδης Αθανάσιος Κουλούλας Γεώργιος Πεδιαδιτάκης Ευάγγελος	Επισμηναγός Αντισμήναρχος Επισμηνίας Ανθυπασπιστής	Κυβερνήτης Συνκυβερνήτης Ραδιοναυτίλος Μηχανικός	Αξ.Επιχειρήσεων 354 ΜΤΜ
52-189	ΝΙΚΗ11	23.51	Μήτσαινας Γεώργιος Κυριακόπουλος Χρήστος Φούτσης Αλέξανδρος Σίμος Κωνσταντίνος	Επισμηναγός Επισμηναγός Αρχισμηνίας Ανθυπασπιστής	Κυβερνήτης Συνκυβερνήτης Ραδιοναυτίλος Μηχανικός
52-143	ΝΙΚΗ12	23.55	Αδαμόπουλος Νικόλαος Χατζηπαναγιώτης Δημ. Βασιλάκος Πολυχρόνης Κομιανός Ιωάννης	Επισμηναγός Επισμηναγός Ανθυπασπιστής Ανθυπασπιστής	Κυβερνήτης Συνκυβερνήτης Ραδιοναυτίλος Μηχανικός	Εμεινε απο καύσιμα και πυρπολήθηκε στο αεροδρόμιο της Λευκωσίας.
52-151	ΝΙΚΗ13	23.58	Νικολάου Βασίλειος Χατζηδάκης Γεώργιος Κλεφτογιάννης Αντώνιος Γκορέζης Βασίλειος	Αντισμήναρχος Σμήναρχος Αρχισμηνίας Ανθυπασπιστής	Κυβερνήτης Συνκυβερνήτης Ραδιοναυτίλος Μηχανικός	Διοικητής 354 ΜΤΜ Ακύρωσε την αποστολή, προσγειώθηκε στην Ρόδο.
52-132	ΝΙΚΗ14	00.16 00.22;	ΛυμπερόπουλοςΠαναγιώτης Κωστόπουλος Βασίλειος Μπαραλιάκος Αντώνιος Μανής Δημήτριος	Επισμηναγός Αντισμήναρχος Ανθυπασπιστής Επισμηναγός	Κυβερνήτης Συνκυβερνήτης Ραδιοναυτίλος Μηχανικός
52-187	ΝΙΚΗ15	00.17 00.25;	Πετρουλάκης Ευάγγελος Παπασταματίου Νικόλαος Γραμματικός Ιωάννης Καραταϊρης Σωτήριος	Επισμηναγός Επισμηναγός Αρχισμηνίας Ανθυπασπιστής	Κυβερνήτης Συνκυβερνήτης Ραδιοναυτίλος Μηχανικός	Το τελευταίο αεροσκάφος που έφυγε απο την Σούδα και έξω απο τα χρονικά όρια των απογειώσεων.

ΝORATLAS 52-133 "NIKH 4"

ΦΟΝΕΥΘΕΝΤΕΣ ΠΟΛΕΜΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Παναγόπουλος Βασίλειος Συμεωνίδης Γεώργιος Άνθιμος Ηλίας Δάβαρης Γεώργιος ΦΟΝΕΥΘΕΝΤΕΣ ΚΑΤΑΔΡΟΜΕΙΣ Α' ΜΟΙΡΑ ΚΑΤΑΔΡΟΜΩΝ Τσαμκιράνης Δημήτριος Καβραχωριανός Νικόλαος Τσιλιβάκης Στέφανος Τσάκωνας Ευάγγελος Χριστόπουλος Αθανάσιος Αναστασόπουλος Ανδρέας Γιαννακάκης Κοσμάς Γιαννάκος Στέφανος Γιαννόπουλος Παναγιώτης Δαλαμάγκας Ηλίας Ζησιμόπουλος Ανδρέας Ηλίας Κωνσταντίνος Κασιμάκης Σωτήριος Κατερός Κωνσταντίνος Κουρούνης Σωτήριος Λίγδης Χρήστος Δοϊτσίδης Χριστόδουλος Μανιάτης Σπυρίδων Μονιάς Αιμίλιος Μπαρώτας Κωνσταντίνος Νάκος Γεώργιος Πρινιανάκης Στυλιανός Σιορώκος Δημήτριος Σκιαδαρέσης Νικόλαος Τζούρας Σωτήριος Τούλης Ηλίας Χατζόπουλος Χρήστος ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΘΕΙΣ ΚΑΤΑΔΡΟΜΕΑΣ Ζαφειρίου Αθανάσιος (Μοναδικός επιζήσας )

ΒΑΘΜΟΣ Επισμηναγός Επισμηναγός Επισμηνίας Ανθυπασπιστής ΒΑΘΜΟΣ ΔΕΑ Κ/Δ Λοχίας Κ/Δ Λοχίας Κ/Δ Δεκανέας Κ/Δ Δεκανέας Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ

NORATLAS 52-139 "NIKH 7"

ΦΟΝΕΥΘΕΝΤΕΣ ΚΑΤΑΔΡΟΜΕΙΣ Α' ΜΟΙΡΑ ΚΑΤΑΔΡΟΜΩΝ Νόμπελης Σπυρίδων Οικονομάκης Κωνσταντίνος ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΘΕΝΤΕΣ ΚΑΤΑΔΡΟΜΕΙΣ Τσόγκας Παύλος Αντωνόπουλος Γεώργιος Φύσσαρης Ιωάννης Θεοδωρόπουλος Σ. Γκόγκος Κ. Τσαγκαρόπουλος Δημήτριος Λατζουράκης Γεώργιος Ξεφτύλης Κωνσταντίνος Παπαευσταθίου Ευστάθιος Μαυρουδής Γεώργιος

ΒΑΘΜΟΣ Στρατιώτης Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ ΛοχίαςΚ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ Λοχίας Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ Στρατιώτης Κ/Δ

H προτομή του ΑΓΝΟΟΥΜΕΝΟΥ δεκανέα της ΕΛΔΥΚ Γιάννη Ξυδιά, στήθηκε στην πλατεία του χωριού της Πλατανόβρυσης Μεσσηνίας......

H προτομή του δεκανέα της ΕΛΔΥΚ Γιάννη Ξυδιά, στήθηκε στην πλατεία του χωριού της Πλατανόβρυσης ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ...

για να θυμίζει σε όλους, πως ένας ακόμη ήρωας αγνοείται, από την Τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974. Ο δεκανέας Πεζικού Γιάννης Ξυδιάς, αγνοείται από τις 16 Αυγούστου του 1974. Τα ίχνη του χάθηκαν δηλαδή, την τελευταία ημέρα του πολέμου.

Μετά από 36 χρόνια και με πρωτοβουλία του δήμου Χιλιοχωρίων, έγιναν τα αποκαλυπτήρια της προτομής του, σε μια σεμνή τελετή στην κεντρική πλατεία της Πλατανόβρυσης. Τραγική φιγούρα, η μάνα του αγνοούμενου δεκανέα, που καθημερινά ελπίζει σε ένα ευχάριστο νέο για το παιδί της...

Τα αποκαλυπτήρια της προτομής - ΦΩΤΟ NEWSIT.GR

Την όλη εκδήλωση πλαισίωνε στρατιωτικό άγημα και μπάντα. Η προτομή είναι δαπάνη του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, ενώ την φιλοτέχνησε ο γλύπτης Παναγιώτης Λαμπρινίδης. Να σημειωθεί πως εκ μέρους του αδελφού του αγνοούμενου ήρωα, υπάρχουν αντιρρήσεις ως προς την πιστότητα της προτομής με το πραγματικό πρόσωπο του αδελφού του.
ΝΕWSIT

20-31 ΙΟΥΛΙΟΥ 1974 Το Απόρρητο Ημερολόγιο της ΕΛΔΥΚ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΣΤΟ ΦΩΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ

«Εχθρός: Πέντε αεροσκάφη (...) έρριψαν περί την 06.00 ώραν αλεξιπτωτιστάς δυτικώς χωρίου ΚΙΟΝΕΛΙ». Έτσι ξεκινά το ημερολόγιο της ΕΛΔΥΚ κατά την 20ή Ιουλίου του 1974, ημέρα του «Αττίλα 1». Συναντήσαμε τον επιμελητή του και δημοσιεύουμε για πρώτη φορά αποσπάσματά του.

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ

Το βομβαρδισμένο στρατόπεδο της ΕΛΔΥΚ έξω από τη Λευκωσία

Η πρώτη βόμβα που έπεσε στην Κύπρο, ξημερώματα της 20ής Ιουλίου 1974, κατέστρεψε την Αίθουσα Επιχειρήσεων της ΕΛΔΥΚ. Η δεύτερη, το Κέντρο Επικοινωνιών της ίδιας μονάδας. Το χρονικό ενός πολέμου, που αναμένεται να αναγνωριστεί επισήμως με νομοσχέδιο του Υπουργείου Άμυνας, έχει καταγραφεί στις σελίδες του Απόρρητου Πολεμικού Ημερολογίου της Ελληνικής Δύναμης Κύπρου.

Συντάκτης του είναι ο Tαγματάρχης Θεοδόσης Καλλιώρας, τότε διευθυντής του 3ου Γραφείου. Ο ίδιος κρατούσε σημειώσεις κατά τη διάρκεια των μαχών, που δακτυλογραφήθηκαν μετά τη λήξη της δεύτερης φάσης του πολέμου, πριν από 24 χρόνια, από τον Λάμπρο Γώγο της 103 σειράς.

Το στρατόπεδο είχε καταστραφεί και, με τη λήξη της δεύτερης φάσης, παραδόθηκε στους Τούρκους στις 16 Αυγούστου. Επισήμως, η τουρκική εισβολή είχε τελειώσει...«Αποτελεί τις σελίδες μιας ιστορίας που ακόμη δεν έχει αναγνωρίσει το επίσημο κράτος», επισημαίνει ο δακτυλογράφος του ημερολογίου, σήμερα πρόεδρος του Συνδέσμου Πολεμιστών ΕΛΔΥΚ.

«Μπορεί να μην είναι πλήρες το κείμενο, αλλά σίγουρα αναφέρει τα ελάχιστα απ' όσα έγιναν στην Κύπρο», συμπληρώνει ο ίδιος.«Αν λιγοψυχήσαμε; Πρώτος εγώ το λέω. Κι όποιος πει ότι δε φοβάται στον πόλεμο είναι ψεύτης. Το θέμα είναι τι κάνεις για να επιβιώσεις. Έδειχνα ήρεμος, αλλά έπιανα το χέρι μου και μέτραγα διακόσιους σφυγμούς. Έχανα τον μπούσουλα. Το θέμα είναι ότι δεν την κοπάνησε κανένας», θυμάται ο Λ. Γώγος. «Κερδίσαμε τις περισσότερες μάχες αλλά χάσαμε τον πόλεμο. Στο Μουσείο Ιστορίας του Λονδίνου έχει καταγραφεί ως μια από τις πιο άνισες μάχες που δόθηκαν. Και στις Θερμοπύλες χάσαμε, αλλά δεν αποτελούν μια ένδοξη σελίδα στην Ιστορία;».

ΑΠΟΡΡΗΤΟΝ ΠΟΛΕΜΙΚΟΝ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ ΕΛΔΥΚ

20 ΙΟΥΛΙΟΥ 1974)

1. ΚΑΙΡΟΣ: Αίθριος - Λίαν θερμός (34-36°C).

2. ΕΧΘΡΟΣ: Πέντε αεροσκάφη τύπου ΝΤΑΚΟΤΑ και ενα τύπου C130 έρριψαν, περί την 06.00 ώραν, αλεξιπτωτιστάς εις περιοχήν Δυτικώς χωρίου ΚΙΟΝΕΛΙ. Την 06.05 δύο εχθρικά αεροσκάφη εβομβάρδισαν το Στρατόπεδον της ΕΛΔΥΚ αιφνιδιαστικώς διά δύο βομβών 1.000 λιβρών.

Η πρώτη βόμβα έπεσεν επί της Αιθούσης Επιχειρήσεων, την κατέστρεψεν ολοσχερώς, ομοίως κατέστρεψεν το Διοικητήριον, τα πέριξ ΤΟΛ (Γραμματείας, ΕΣΑ, Ταμείου, Οδοντιατρείου, Εποπτείου, Καντίνας), τρία τζιπ, το ηλεκτρικόν δίκτυον και δίκτυον επικοινωνιών.

Η ετέρα κατέστρεψεν κτίριον ΛΒΟ - Κέντρον Επικοινωνιών και αριθμόν οχημάτων. Προκάλεσαν επίσης απωλείας εις το προσωπικόν (νεκροί - τραυματίαι). Την 08.30 έτερα δύο εχθρικά αεροσκάφη επολυβόλησαν το Στρατόπεδον και έρριψαν ρουκέτας. Επροξενήθησαν ζημίαι και ελαφραί απώλειαι εις προσωπικόν.

3. ΗΜΕΤΕΡΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΙΣ: Την 05.00 ο Δ/κτής της ΕΛΔΥΚ διατάσσει διασποράν Μονάδων εντός του Στρατοπέδου, ήτις επραγματοποιήθη εντός 30´. Την 05.45 διατάσσεται εφαρμογή του Σταδίου «Δ» Α/Α Αμύνης (όπλα τεταγμένα. Α/Α βολή μόνον εις περίπτωσιν προσβολής). (...) Την 09.00 εγένετο επιθετική αναγνώρισις, κατόπιν προφορικής Διαταγής ΓΕΕΦ, διά δύο Λόχων και ενός ουλαμού αρμάτων προς ΚΙΟΝΕΛΙ, με σκοπόν την εγκατάστασιν στοιχείου ασφαλείας εκείθεν της γραμμής αμύνης του στρατοπέδου και αναγνώρισιν της αμυντικής τοποθεσίας του εχθρού.

Η ενέργεια ανεκόπη υπό πυρκαϊάς εκτεταμένης εις θάμνους και χόρτα προ της τοποθεσίας, ην δεν ηδυνήθησαν να διαβούν τα άρματα.Την 17.00 δι' επιτελούς Τχου (ΠΖ) Μιχαήλ, απεστάλη Δ/γή επιθέσεως, δι' ης καθωρίζετο ότι περί την 18.30 θα εξεδηλούτο γενική επίθεσις διά δυνάμεων της ΙΙΙ ΑΤΔ και ΕΛΔΥΚ προς κατάληψιν ΚΙΟΝΕΛΙ. Ούτω την 18.30 εκτοξεύεται γενική επίθεσις με δύο Το εν α´ κλιμακίω (με δύο Λόχους έκαστον) τη συνεργασία «ΙΛΗΣ» αρμάτων και τη υποστηρίξει Πυ/κού (Μοίρα).

Η επίθεσις εξελίχθη επιτυχώς αρχικώς και τα τμήματα υπερέβησαν την πρώτην σειράν πολυβολείων της τοποθεσίας, ανεκόπη δε προ Α/Τ τάφρου και δευτέρας σειράς πολυβολείων, εις ην επαγιδεύθησαν δύο άρματα και δύο έτερα κατεστράφησαν.

Ουδέν εκ των αρμάτων ηδυνήθη να διαβή την τάφρον. Το Πεζικόν προχωρήσαν και πέραν της τάφρου εδέχθη καταιγιστικά πυρά παρά πολ/λων και η περαιτέρω κίνησις κατέστη αδύνατος. Η επίθεσις διήρκεσε μέχρι της 02.00 της 21.7.74 και τα τμήματα έσχον μεγάλας απωλείας, δεδομένου ότι αι λοιπαί κατευθύνσεις δεν ευοδώθησαν, άμα τη εκδηλώσει και λόγω επικειμένης επελεύσεως του φωτός της ημέρας, καθ' ην η εχθρική αεροπορία θα προεκάλει σοβαράς απωλείας, απεφασίσθη η σύμπτυξις των τμημάτων, ήτις επερατώθη με το Π.Φ. κατόπιν διαταγής του ΓΕΕΦ.

4. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΡΙΜΝΑ: α. Διετάχθη τηλεφωνικώς η διανομή του εις χώρον της ΕΛΔΥΚ, φυλασσομένου οπλισμού του ΓΕΕΦ εις διάφορα τμήματα (επιστρατευομένους, εφέδρους, οργανώσεις κτλ.) με σειράν προτεραιότητος ΠΑΟ 106 χιλ., όλμοι 4,2´´ και ελαφρός οπλισμός.

β. Εκ των ως άνω βομβαρδισμών της πρώτης ημέρας η ΕΛΔΥΚ έσχεν τας κάτωθι απωλείας: Αξκοί τραυματίαι 2, Μόν. Υπξκοί τραυματίαι 3, Οπλίται νεκροί 3, τραυματίαι 10. γ. Ομοίως κατά την νυκτερινήν επίθεσιν 20/21 προς ΚΙΟΝΕΛΙ εσημειώθησαν αι κάτωθι απώλειαι: Αξκοί τραυματίαι 5, Μόν. Υπξκοί νεκροί 1, Οπλίται νεκροί 7, τραυματίαι 12, αγνοούμενοι 11.

21 ΙΟΥΛΙΟΥ 1974

1. (...)

2. ΕΧΘΡΟΣ: Περί την 04.50 και μέχρι 10.00 προσβολή Στρατοπέδου ΕΛΔΥΚ υπό αεροσκαφών διά ρουκετών και πολυβολισμών. Ομοίως προσέβαλον και το κατεχόμενον υπό της ΕΛΔΥΚ στρατόπεδον της ΤΟΥΡΔΥΚ (...)

3. ΗΜΕΤΕΡΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΙΣ: Ημέτερο πυροβολικόν, καθ' όλην την διάρκειαν της ημέρας, προσέβαλεν εχθρόν και συγκεντρώσεις επιβιβαζομένων δι' ελικοπτέρων εχθρικών δυνάμεων, προκαλέσαν σοβαράς απωλείας. Η ΕΛΔΥΚ ησχολείτο με διευθέτησιν θέσεων βορείως του Στρατοπέδου της και ετήρει ετοιμότητα επεμβάσεως διά ΤΠ και Αρμάτων τη Δ/τη του ΓΕΕΦ (...)

22 ΙΟΥΛΙΟΥ 1974

1. (...)

2. ΕΧΘΡΟΣ: Περί την 09.45 η εχθρική αεροπορία προσέβαλεν επανειλημμένως το Στρατόπεδον της ΕΛΔΥΚ διά πολυβολισμών και ρουκετών. Ομοίως το Στρατόπεδον εβλήθη δι' όλμων 4,2´´. Οι βομβαρδισμοί ενετάθησαν κατά τας απογευματινάς ώρας (13.45), το Στρατόπεδον εβομβαρδίσθη διά βομβών μεγάλης ισχύος (1.000 λιβρών) ως και διά 3 (τριών) εμπρηστικών βομβών, εξ ων δύο έπεσαν εκτός Στρατοπέδου.

Εκ των βομβαρδισμών της ημέρας προεκλήθησαν σημαντικαί ζημίαι εις υλικά και απώλειαι εις προσωπικόν. Την 20.00 ω ισχυρά εχθρική δύναμις υποστηριζομένη υπό όλμων 4,2´´ και 81 χιλ. επετέθη κατά του Στρατοπέδου της ΕΛΔΥΚ. Η μάχη υπήρξε σφοδροτάτη και διήρκεσε μέχρι την 03.30 της 23.7.74. Ο εχθρός εγκατέλειψε επί του πεδίου της μάχης δύο νεκρούς και ικανόν αριθμόν οπλισμού, υλικού επικοινωνιών κτλ.

Περί την 15.30 ο εχθρός εξεδήλωσεν επιθετικήν ενέργειαν προς ΜΠΑΣ ΠΑΪ. Προς αντιμετώπισιν της ως άνω απειλής η ΕΛΔΥΚ διέταξε τον εφεδρικόν Λόχον και ουλαμόν αρμάτων να κινηθή προς την κατεύθυνσιν ταύτην. Ο Λόχος, συνεργαζόμενος μετά των αρμάτων, εκινήθη και πέραν της πρασίνης γραμμής και ακολούθως διετάχθη να επανέλθη εις τας θέσεις του. Κατά την εν λόγω επιχείρησιν εγκατελείφθησαν δύο άρματα εντός της ΤΟΥΡΔΥΚ. Το εν λόγω μηχανικής βλάβης, το έτερον λόγω πτώσεων εντός τάφρου. Εχθρική αεροπορία προσέβαλε διά πολυβολισμών τον ουλαμόν αρμάτων.

3. ΗΜΕΤΕΡΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΙΣ: Συνεχίσθη η αμυντική εγκατάστασις της ΕΛΔΥΚ εις τα βορείως του Στρατοπέδου και εντός αυτού υψώματα. Την 15.55 ελήφθη Σήμα περί καταπαύσεως πυρός. Η ΕΛΔΥΚ διέταξε άπαντα τμήματά της όπως συμμορφωθούν απόλυτα, πλην μετά παρέλευσιν ώρας εδέχθη βομβαρδισμόν υπό πυκνών πυρών όλμων 4,2´´ και πολυβολισμών υπό Α/Φ.

4. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΡΙΜΝΑ: Εκ των προσβολών του Στρατοπέδου υπό της αεροπορίας και όλμων 4,2´´ εσημειώθησαν αι κάτωθι απώλειαι: Μόν. Υπξκοί νεκροί 1, Οπλίται τραυματίαι 23.

23 ΙΟΥΛΙΟΥ 1974

1. (...)

2. ΕΧΘΡΟΣ: Εχθρικά τμήματα κινούμενα από χωρίον ΚΙΟΝΕΛΙ προς χωρίον ΓΕΡΟΛΑΚΚΟΣ αντήλλαξαν πυροβολισμούς με τα ανατολικώς χωρίου ΓΕΡΟΛΑΚΚΟΥ τμήματα εθνοφρουράς και ήχθησαν μέχρι της οδού ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ-ΜΟΡΦΟΥ εις το ύψος Δυτικώς του Στρατοπέδου του 11ου ΤΣ. Ακολούθως ενίσχυσαν τον ως άνω θύλακα διά προσωπικού του Τ/Θ. Ομοίως συνεχίσθη η ενίσχυσις του θύλακος ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ-ΑΓΥΡΤΑΣ. 3. (...)

4. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΡΙΜΝΑ: Όχημα Διοικητικής Μερίμνης κινηθέν από ΕΛΔΥΚ προς Κοκκινοτριμιθιά προς παραλαβήν άρτου, απωλέσθη συλληφθέν προφανώς υπό των Τούρκων κατά την επιστροφήν. Επί του οχήματος επέβαινον ο οδηγός Στρ/της Καρανδρέας και ο συνοδηγός Στρ/της Κλάψης.

31 ΙΟΥΛΙΟΥ 1974

1. (...)

2. ΕΧΘΡΟΣ: Εχθρός, παρά την υπογραφείσαν συμφωνίαν περί καταπαύσεως του πυρός, προωθήθη από 10.00 περί τα 800 μ. πέραν των προτέρων κατεχομένων θέσεων καθ' όλον το μήκος από ΝΑ ΤΟΥΡΔΥΚ και μέχρι δρόμου ΓΕΡΟΛΑΚΚΟΥ. Εις την γραμμήν ταύτην ανώρυξεν όρυγμα το οποίον επήνδρωσεν. Γενομένη διαμαρτυρία προς ΕΔ είχεν ως αποτέλεσμα να αφιχθή εις ΕΛΔΥΚ Αξκός της ΕΔ όστις διεπίστωσεν την παράβασιν και ακολούθως επεσκέφθη τον Τούρκον Σχην Δ/τήν των εν λόγω τμημάτων.

Ο ανωτέρω υπεσχέθη ότι δεν θα συνέχιζεν την προσχώρησιν και ότι η εν λόγω περιοχή ηλέγχετο υπ' αυτών διά περιπόλων κατά το τελευταίον τριήμερον. Τούτο δεν ήτο αληθές. Την 16.30 Δ/ρία του εχθρού ενισχυμένη δι' ομάδας πολ/λων εξεδήλωσε κίνησιν προς προωθημένον παρατηρητήριον του 2ου ΤΟ επί υψώματος ΑΣΠΡΑ ΧΩΜΑΤΑ, το οποίον προσήγγισεν περί τα 150-200 μ. κυκλωτικώς.

Το παρατηρητήριον διετάχθη να συμπτυχθή, πλην λόγω επελεύσεως του σκότους και αναστολής της κινήσεως του εχθρού, το παρατηρητήριον παρέμεινεν εις την θέσιν του. Γενομένη διαμαρτυρία προς ΕΔ μέσω ΓΕΕΦ είχεν ως αποτέλεσμα την άφιξιν ενός Λγού της ΕΔ, όστις λόγω του σκότους ουδέν έπραξεν, υποσχεθείς να περιέλθη την γραμμήν την πρωίαν της επομένης ιπτάμενος δι' ελικοπτέρου. (...)

3. ΗΜΕΤΕΡΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΙΣ: Ουδεμία αλλαγή.

4. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΡΙΜΝΑ: Συνεχίσθη κανονικώς.

Επιμνημόσυνη δέηση υπέρ των πεσόντων αξιωματικών και οπλιτών κατά την τουρκική εισβολή στο Στρατόπεδο της ΕΛΔΥΚ στη Μαλούντα.

Ο Υπουργός Άμυνας της Κύπρου κ. Κώστας Παπακώστας στην επιμνημόσυνη δέηση υπέρ των πεσόντων αξιωματικών και οπλιτών κατά την τουρκική εισβολή, στο Στρατόπεδο της ΕΛΔΥΚ στη Μαλούντα.

Παρουσίαση του βιβλίου Αθ.Χρυσάφη: «Οι Άγνωστοι Στρατιώτες της ΕΛΔΥΚ 1974»

Γίνεται υπό την αιγίδα του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου την Δευτέρα, 21 Δεκεμβρίου 2009 και ώρα 19:00, στην Αίθουσα Τελετών του Πανεπιστημίου Κύπρου (παρά την Καλλιπόλεως, πρώην Παιδαγωγική Ακαδημία).

Θα παρευρίσκεται ο συγγραφέας Αθανάσιος Χρυσάφης, πολεμιστής της ΕΛΔΥΚ 1974 και σήμερα Γυμναστής/Καθηγητής σε Λύκεια στη Θεσσαλονίκη.

Θα προλογίσουν ο σημερινός Διοικητής της ΕΛΔΥΚ και ο τότε Κύπριος λοχαγός του Χρυσάφη.

Το βιβλίο θα παρουσιάσει ο Δρ Κώστας Μαυρίδης.

Το βιβλίο καταγράφει τη μαρτυρία του συγγραφέα, καθώς και άλλων επιζώντων πολεμιστών της ΕΛΔΥΚ 1974 με επίκεντρο τη μάχη γύρω από το στρατόπεδο της ΕΛΔΥΚ στην Α΄ και Β΄ Φάση της εισβολής. Δεν πρόκειται για ένα επαγγελματία συγγραφέα που γράφει βιβλία. Και δεν πρόκειται για ένα συνηθισμένο βιβλίο εξιστόρησης μιας στρατιωτικής μάχης. Το βιβλίο αποτελεί την ζωντανή μνήμη γεμάτη αίμα, πόνο, αυταπάρνηση και πικρή αλήθεια. Είναι άλλος ένας Τύμβος, όπως εκείνο στην Μακεδονίτισσα, που θα ορθώνεται αγέρωχος μέσα στο χρόνο για να συντρίβει κάθε προσπάθεια παραποίησης της ιστορικής αλήθειας.

Το βιβλίο είναι συγκλονιστικό και βαθιά ανθρώπινο με όλη τη σημασία των λέξεων. Δεν πρέπει όμως να ειπωθούν πολλά διότι υπάρχουν αισθήματα που πρέπει να τα βιώσει ο αναγνώστης μόνος του, χωρίς προειδοποίηση.

Για να νοιώσει τη δίψα του κατακαλόκαιρου καθώς θα τρέχει μέσα στον φλεγόμενο κάμπο με τους Ελδυκάριους στην επίθεση στο Κιόνελι.

Για να αισθανθεί την εγκατάλειψη και την προδοσία από τα υποχείρια της χούντας.

Για να ψηλαφήσει την αγωνία του βαριά τραυματία που κρατάει τα έντερα του έξω και θα πρέπει να διασχίσει ακάλυπτος και βαλλόμενος το Ανατολικό χωράφι.

Για να κλάψει όταν το παλληκάρι σκοτώνεται και η μάνα του με την κοπελιά του τον καρτερούν στη Νέα Σμύρνη.

Για να γελάσει όταν ο Σιμίτας κι ο Βαλερτζής, στοιχηματίζοντας για ένα φραπέ, αρπάζουν το πολυβόλο και όρθιοι έξω από το όρυγμα καθηλώνουν το επερχόμενο κύμα των Μεχμετζίκ.

Καθώς τα τουρκικά άρματα πατούν στο ύψωμα Β΄ με τους Ελδυκάριους ανυποχώρητους μέσα στα ορύγματα με μόνο εφόδιο τον ατομικό τους οπλισμό, εκεί συντελείται η κορύφωση του μεγαλείου της ψυχής: μια φούχτα παλληκάρια συνειδητοποιούν το ύστατο χρέος απέναντι στην Ιστορία του ελληνισμού.

Το βιβλίο αυτό θα μπορούσε να είχε άλλο τίτλο. Όπως,

«Η υπέρβαση των ανθρώπινων ορίων»,

«Οι νεκροί ζωντανοί αντιστέκονται»,

«Στην κόλαση της ΕΛΔΥΚ»,

«Πόνος κι αγάπη Πατρίδας».