Αυθεντικό και εξαιρετικής σπανιότητας είναι το άγαλμα τύπου «Αλεξάνδρου» που κατασχέθηκε στη Βόρεια Ελλάδα σε χέρια αρχαιοκάπηλων, σύμφωνα με τη διευθύντρια του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης Πολυξένη Αδάμ-Βελένη.
Το ύψους 1,60 μ. άγαλμα είναι ακόμα άγνωστης προέλευσης και χρονολόγησης. Πιθανότατα θα εκτεθεί στο Αρχαιολογικό Θεσσαλονίκης Ορίστηκε από το ΚΑΣ επικεφαλής της εκτιμητικής επιτροπής του κατασχεθέντος αρχαίου.
Μαζί με τις συναδέλφους της Δέσποινα Ιγνατιάδου και Ρόζα Προσκυνητοπούλου θα αποφανθούν περί της αγοραστικής αξίας του αγάλματος. Αυτή τη στιγμή δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα αν πρόκειται για έργο του Λυσίππου ή όχι. Απαιτείται, όπως λέει, συγκριτική μελέτη και με άλλα, από τα ελάχιστα που υπάρχουν. Επιφυλακτικοί είναι οι αρχαιολόγοι και ως προς τη χρονολόγηση του έργου, αν δηλαδή κατασκευάστηκε τον 4ο ή 3ο αιώνα π.Χ. Οταν συντηρηθεί και μελετηθεί, θα εκτεθεί πιθανότατα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.
Οσοι το εξέτασαν διαπίστωσαν πως θυμίζει στη μορφή τον Μεγαλέξανδρο. Εχει ύψος 1,60, δηλαδή φυσικό μέγεθος για τον στρατηλάτη που δεν φημιζόταν για το μπόι του. Οσο για την άγνωστη προέλευσή του, ο έφορος Ακροπόλεως Αλέξανδρος Μάντης συνέστησε να γίνει διασταύρωση με τα άλλα ευρήματα της πανεπιστημιακής ανασκαφής στη Λιτή.
Οι αρχαιολόγοι διαπίστωσαν πως είναι αυθεντικά και μερικά από τα άλλα αντικείμενα που βρέθηκαν στα χέρια των ίδιων αρχαιοκάπηλων, όπως ένα χάλκινο κεφαλάκι παιδιού και δύο νομίσματα, αρχαίας (525-500 π.Χ.) και βυζαντινής περιόδου (12ος αιώνας μ.Χ.). Τα υπόλοιπα θεωρούνται κίβδηλα.
Απογοητευμένη η σύζυγος του αμερικανού ανασκαφέα που επισκέφθηκε προ... ημερών το χώρο
Μόνο θλίψη, ντροπή και απογοήτευση μπορεί να αισθανθεί κάποιος που επισκέπτεται το Νεολιθικό Οικισμό στη Νέα Νικομήδεια, τον παλαιότερο από όλους όσοι έχουν βρεθεί στην Ελλάδα και μάλιστα γεωργικό σε ευρωπαϊκό έδαφος. Αγριόχορτα, τσουκνίδες, θάμνοι, φίδια, αλεπούδες και ασβοί συνθέτουν τη σημερινή εικόνα του χώρου του οικισμού, ο οποίος δεν θυμίζει τίποτα από το παρελθόν.
Αν και οι ανασκαφές έδωσαν σημαντικά κατάλοιπα ενός πρωτοελλαδικού πολιτισμού, που άνθισε σ' αυτό το κομμάτι της ημαθιώτικης γης της Μακεδονίας, πριν από (60) εξήντα αιώνες, εν τούτοις ο οικισμός περιμένει εδώ και σαρανταέξι χρόνια να αξιοποιηθεί επιστημονικά και να προβληθεί πολιτιστικά.
Οι όποιες προσπάθειες έγιναν από πλευράς Κοινοταρχών, Δημάρχων και άλλων ενδιαφερομένων στο διάβα των χρόνων από την τελευταία ανασκαφή (1964), δυστυχώς, δεν έφεραν κάποιο αποτέλεσμα και ο οικισμός εξακολουθεί να παραμένει ένα θλιβερό τοπίο... "Οι επισκέπτες φεύγουν απογοητευμένοι μ' αυτό που αντικρύζουν...
Δεν είναι μονο ότι για δεκαετίες τώρα δεν έχει γίνει τίποτα και ο οικισμός παρουσιάζει εικόνα εγκατάλειψης, αλλά και δεν υπάρχει η βούληση από κανέναν να προστατευθεί ο χώρος και να καταστεί επισκέψιμος. Στο παρελθόν έχουν έρθει αρχαιολόγοι, επιστήμονες, και απλοί άνθρωποι απ' όλον τον κόσμο, που γνωρίζουν τα πάντα για το χώρο, αλλά φεύγουν απογοητευμένοι μ' αυτό που αντικρύζουν..." είπε με πόνο ψυχής αλλά και γεμάτος οργή, μιλώντας στην "Η", ο 74χρονος Γιάννης Παπαδόπουλος, κάτοικος Ν. Νικομήδειας και συνταξιούχος υπάλληλος του Αρχαιολογικού μουσείου Βέροιας.
Ο ίδιος, που εργάστηκε με ζήλο και προσήλωση δίπλα στον αρχαιολόγο R.J. Rodden κατά τη διάρκεια των ανασκαφών, οργίζεται ακόμη περισσότερο, όταν αναφέρεται σ' ένα πρόσφατο γεγονός.
"Πριν από λίγες ημέρες ήρθε στη Ν. Νικομήδεια η Αγγλίδα δημοσιογράφος κ. Τζούντι Ρόντεν, σύζυγος του Αμερικανού αρχαιολόγου Ρόντεν, ο οποίος ήταν επικεφαλής της ομάδας των Άγγλων καθηγητών Γκράχαμ Κλαρκ και Ερικ Χιγκς του Πανεπιστημίου του Καίμπριτζ στην έρευνα και την ανασκαφή που έγινε στο Νεολιθικό οικισμό.
Η κ. Τζούντι ζήτησε από εμένα να πάμε στο χώρο του οικισμού, τον οποίο και επισκεφθήκαμε. Η ίδια έμεινε έκπληκτη απο το θέαμα που αντίκρυσε. Δεν μπορούσε να φαντασθεί ότι ερχόμενη μετά από τόσα χρόνια σ' αυτόν τον χώρο, με τόση αρχαιολογική σημασία και αξία, θα έβλεπε αυτό που έβλεπε. Φυσικά, μετά από αυτό που είδε δεν είχε καμία διάθεση να παραμείνει στον χώρο του οικισμού και έφυγε απογοητευμένη. Αρκεί να σου πω ότι η κ. Τζούντι Ρόντεν ήταν αυτή που επέβλεπε όλες τις δουλειές, την περίοδο των ανασκαφών. Δηλαδή, του καθαρισμού, του πλυσίματος και της ταξινόμησης όλων των αντικειμένων που ερχόταν στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Βέροιας. Βέβαια η απογοήτευση της υπήρξε ακόμα μεγαλύτερη, όταν βρέθηκε στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Βέροιας και δεν έγινε κατορθωτό να δει όλα αυτά τα αντικείμενα που έχουν βρεθεί στην Τούμπα της Ν. Νικομήδειας, από το γεγονός ότι τα περισσότερα βρίσκονται καταχωνιασμένα στα υπόγεια του Μουσείου, και πολύ λίγα είναι αυτά, αξιολογημένα ως τα πιο σημαντικά, που μπορεί να δει ο κάθε επισκέπτης...".
Όπως είπε ακόμα ο κ. Γιάννης Παπαδόπουλος, "πέρα από την ντροπή και απογοήτευση που ένιωσε η κ. Τζούντι Ρόντεν από την επίσκεψη της στον Νεολιθικό οικισμό της Ν. Νικομήδειας, τα ίδια συναισθήματα ένοιωσε και ένας Κροάτης αρχαιολόγος που βρέθηκε λίγες ώρες μετά εκεί...".
-Το ιστορικό των ανασκαφών Ο Νεολιθικός οικισμός στη Νέα Νικομήδεια (2 χλμ. βόρεια του χωριού) εντοπίστηκε τυχαία το έτος 1958 από εργάτες κατασκευής αγροτικού δρόμου - αρδευτικών αυλακιών στην περιοχή. Η αποκάλυψη αρχιτεκτονικής λειψάνων (θεμελίων) - τμημάτων πήλινων αντικειμένων άφησε έκπληκτους τους εργαζόμενους όπως και τους κατοίκους της Νέας Νικομήδειας. Από την πρώτη στιγμή το θέμα πήρε δημοσιότητα και προκάλεσε το ενδιαφέρον Ελλήνων και ξένων αρχαιολόγων. Πρώτος επισκέφθηκε το χώρο ο αρχαιολόγος Φώτης Πέτσας.
Κατά τη διάρκεια των ετών 1961, 1962, 1963 και 1964 ερευνήθηκε μια έκταση 1.800 τ.μ. από τα συνολικά 24.000 τ.μ. από ομάδα καθηγητών Αγγλων με επικεφαλής τον R.J. Rodden.
Η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως σημαντικά ευρήματα: οικήματα, κεραμικούς φούρνους, τάφους, πήλινα αγγεία, πήλινες σφραγίδες, λίθινα εργαλεία και λίθινα αντικείμενα, οστεϊνα αντικείμενα, υπολλείμματα τροφών. Και φυσικά ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα ηταν η κόρη της Νκομήδειας (πέντε πήλινα ειδώλεια γυναικείων μορφών).
Τα ευρήματα βρίσκονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Βέροιας. Η "άγνωστη" μέχρι τότε Νέα Νικομήδεια άρχισε να σημειώνεται σε παγκόσμιους χάρτες σαν ενας σημαντικός νεολιθικός χώρος. Μεγάλη προσφορά στη διατήρηση και ανάδειξη του οικισμού έχουν δυο κάτοικοι του χωριού, ο Παπαδόπουλος Γιάννης και ο Παπαδόπουλος Νίκος.
Τέλος, αξίζει να αναφερθεί ακόμα ότι κοντά στον οικισμό και συγκεκριμένα στο ρέμα "Παπάβρυση" υπάρχει ένα λιθόκτικτο τοξωτό γεφύρι το οποίο ανακηρύχθηκε το 2005 ως ιστορικό μνημείο από την ΟΥΝΕΣΚΟ. Παύλος Χρ. Τουτουντζίδης www.imerisia-ver.g
ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΛΑΒΟΥΜΕ ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ Ο ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΝΕΑΣ ΝΙΚΟΜΗΔΕΙΑΣ ΑΣ ΔΙΑΒΑΣΟΥΜΕ ΤΙ ΛΕΝΕ ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΙ.
Σημαντικός όσο η Βεργίνα και η Ακρόπολη Να σημειώσουμε ότι πρόκειται για έναν προϊστορικό οικισμό της αρχαιότερης νεολιθικής εποχής, η αποκάλυψη του οποίου προκάλεσε διεθνές επιστημονικό ενδιαφέρον. Η αρχή του χρονολογείται στο τέλος της 7ης χιλιετίας (γύρω στο 6.300 π.Χ. (πριν 8.300 χρόνια) και κατοικήθηκε σε βάθος χρόνου 2.000 ετών από τις πρώτες γενιές γεωργών και κτηνοτρόφων.
Η μελέτη πρώιμων κοινωνιών, σαν αυτή του οικισμού της Ν. Νικομήδειας, στον ευρωπαϊκό χώρο επιχειρεί να δώσει απάντηση στο ερώτημα πώς ο άνθρωπος πέρασε από το στάδιο του τροφοσυλλέκτη στο στάδιο του τροφοπαραγωγού, όπως μας εξηγεί η αρχαιολόγος της ΙΖ΄ ΕΠΚΑ κ. Γεωργία Στρατούλη.
Ο οικισμός της Ν. Νικομήδειας είναι πασίγνωστος στους κύκλους των επιστημόνων. Θεωρείται σημαντικός για την εποχή του όσο η Βεργίνα για τους ελληνιστικούς χρόνους και η Ακρόπολη για την αρχαιότητα, σημειώνει η κ. Στρατούλη.
Για την κατασκευή του οικισμού δεν χρησιμοποιήθηκε πέτρα (διότι δεν υπήρχε στη γύρω περιοχή που πιστεύεται ότι ήταν όρμος του Θερμαϊκού κόλπου) αλλά υλικά του υπεδάφους όπως επεξεργασμένος άργιλος (λάσπη) και ξύλα, ενώ οι τρόποι δόμησης είναι αντίστοιχοι με αυτούς που χρησιμοποιούνται ακόμη στις μη βιομηχανικές κοινωνίες. Σημαντικές θεωρούνται οι ιδιαιτερότητες στις θεμελιώσεις των οικιών, καθώς χρησιμοποιούνταν τάφροι θεμελίωσης για λόγους καλύτερης στήριξης και στεγανοποίησης. (από το MAKNEWS.GR) TO KLYSMA ΛΕΕΙ: ΑΝ ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΕΧΕΙ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩΣ ΝΑ ΤΗΝ ΑΚΟΥΣΟΥΜΕ. .
Ένα ιερό έχει φέρει στο φως η αρχαιολογική έρευνα στην αρχαία Θουρία, μια σημαντική πόλη της Μεσσηνίας, με ιστορία που φθάνει πίσω στην προϊστορική εποχή. Και παρ΄ ότι είναι νωρίς ακόμη για να προσδιοριστεί ο χαρακτήρας του, τα ως τώρα στοιχεία συγκλίνουν στη λατρευτική χρήση του.
Είναι η τράπεζα προσφορών κυρίως που η θέση της, όπως είναι γνωστό στους αρχαιολόγους, βρίσκεται πάντα μέσα σε ιερό οικοδόμημα, όπως ακριβώς συμβαίνει και στην προκειμένη περίπτωση. Πρόκειται για το ένα από τα τρία κατά παράταξη κτίρια μνημειώδους κατασκευής που ανασκάπτονται στην αρχαία Θουρία. Χρονολογούνται στην Κλασική Εποχή και ήδη θεωρούνται δημόσια οικοδομήματα, όπως αποδεικνύει η σφραγίδα επάνω σε κεραμίδια του ενός όπου αναγράφεται η λέξη «ΔΑΜΟΣΙΟΙ».
Δύο όρθιες πλάκες που καταλήγουν στις κάτω άκρες τους σε λεοντοπόδαρα, ενώ από πάνω καλύπτονταν από μία τρίτη, συνθέτουν την τράπεζα προσφορών, το τελευταίο εύρημα των ανασκαφών, οι οποίες διεξάγονται από την έφορο Αρχαιοτήτων κυρία Ξένη Αραπογιάννη.
Εντοπίστηκε στο τρίτο κατά σειρά κτίριο το οποίο έχει μνημειώδη πρόσοψη με δύο βαθμίδες και δωρικούς ημικίονες, ενώ το εσωτερικό αλλά και το εξωτερικό του δάπεδο- το οποίο διατηρείται πλήρως - είναι κατασκευασμένο από χαλίκια λευκά, μελανά και κόκκινα. Ακόμη ένα εύρημα στο εσωτερικό του κτιρίου ήταν μια βάση με κοιλότητα που χρησίμευε για την τοποθέτηση κάποιου αντικειμένου, ενώ από τις επιχώσεις που είχαν κατακλύσει με τα χρόνια το κτίριο ανασύρθηκε ένα μικρό ανάγλυφο που φέρει την παράσταση Σάτυρου.
Επάνω σε άνδηρο είχαν ανεγερθεί τα οικοδομήματα που έρχονται σιγά σιγά στο φως, μία ακόμη απόδειξη της ιδιαίτερης χρήσης τους, ενώ τα περιβάλλει ισχυρός αναλημματικός τοίχος. Το πρώτο κτίριο, που έχει αποκαλυφθεί σε μήκος 7,15 μ. και πλάτος 5 μ., σώζεται σε ύψος 2,40 μ. Ανάμεσα στην άφθονη κεραμική που βρέθηκε στο εσωτερικό του επισημαίνεται ιδιαιτέρως το τμήμα ενός ανάγλυφου πήλινου πλακιδίου που φέρει παράσταση της Αθηνάς με το κράνος και την ασπίδα της.
Το δεύτερο κτίριο, μήκους περί τα 10 μ., σώζει στη θέση τους τους κατώτερους σπονδύλους τριών ιωνικών κιόνων, ενώ πολλά αρχιτεκτονικά μέλη του είναι διάσπαρτα στον χώρο. Στις πήλινες κεραμίδες αυτού του κτιρίου βρέθηκαν τα σφραγίσματα, ενώ άλλες έφεραν ανάγλυφα ανθέμια χρωματισμένα με ζωηρά χρώματα.
Λείψανα της αρχαίας Θουρίας είχαν επισημανθεί από παλαιά, ωστόσο μόλις τώρα πραγματοποιείται συστηματική έρευνα. Η ακρόπολη της πόλης, μάλιστα, κατά την Κλασική Εποχή έχει εντοπιστεί από επιγραφικές μαρτυρίες στη βορειότερη κορυφή των Ελληνικών. Ήταν το κέντρο της περιοχής Η πρώτη κατοίκηση στην περιοχή της αρχαίας Θουρίας υπολογίζεται στα 2500-2000 π.Χ. ενώ το ομηρικό της όνομα ήταν Άνθεια Βαθύλειμος. Ο Παυσανίας αναφέρει: «Οι Φαρές απέχουν από τη θάλασσα έξ περίπου στάδια. Από ΄κεί, προχωρώντας κανείς 80 στάδια προς τα ενδότερα της Μεσσηνίας, έχει την πόλη των Θουριατών, η οποία λένε πως στα Ομηρικά έπη έχει το όνομα Άνθεια».
Ως το 369 π.Χ. ήταν η σημαντικότερη πόλη της Δυτικής Μεσσηνίας (τη διαδέχθηκε η αρχαία Μεσσήνη). Άνθησε και στη Ρωμαϊκή Εποχή, ενώ κατά τον Μεσαίωνα αλλά και στα χρόνια της Τουρκοκρατίας κατοικούνταν με την ονομασία Ελληνικά ή Παλιόκαστρο. .
Εναν μεγάλο αρχαίο ναό έφερε στην επιφάνεια η ανασκαφή που διενεργήθηκε στην Ανω Μέλπεια από τηνΛΗ‘ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτή των με επικεφαλής την προϊσταμένη της Ξένη Αραπογιάννη.
Πρόκειται για ένα αρχιτεκτόνημα που έχει υποστεί μιαμεγάλη καταστροφή, ενώ η ανασκαφή που διενεργήθηκεστην Ανω Μέλπεια στη θέση Πετρούλα κράτησε έναν περίπου μήνα και ολοκληρώθηκε στο τέλος της προηγούμενης εβδομάδας.
«Είχαμε διαπιστώσει ότι υπήρχαν μεγάλοι σωροί από αρχιτεκτονικά μέλη που προέρχονταν από κάποιο κατεστραμμένο αρχαίο κτήριο» μας είπε η αρχαιολόγος ΞένηΑραπογιάννη, διευκρινίζοντας:
«Η διαπίστωση είχε γίνει ήδη από το 2000 και από τότεθέλαμε να κάνουμε μια έρευνα στην περιοχή για να δούμε τι συμβαίνει.Πραγματικά διαπιστώσαμε όταν ξεκινήσαμε την ανασκαφική έρευνα ότι εκεί, το 1899 είχε χτιστεί ένα χριστιανικό εκκλησάκι με αρχιτεκτονικό υλικό από αρχαίο ναό.
Στη συνέχεια αυτό το εκκλησάκι γκρεμίστηκε και στη θέση του χτίστηκε άλλο το 1942 χρησιμοποιώντας πάλι το ίδιο αρχαίο υλικό και κατόπιν το 2000 γκρέμισαν το δεύτερο εκκλησάκι προκειμένου να χτίσουν ένα καινούργιο.
Τότε, ειδοποιηθήκαμε από κατοίκους της περιοχής ότι συμβαίνει αυτό και κάναμε αμέσως αυτοψία, κατά την οποία είδαμε ότι υπήρχαν τεράστιοι όγκοι αρχιτεκτονικού υλικού που προέρχονται από αρχαίο μνημείο, διακόψαμε τις εργασίες και φυσικά δεν επιτρέψαμε να κατασκευαστεί το εκκλησάκι».
Μπορεί από το 2000 μέχρι σήμερα να μην είχε προχωρήσει η έρευνα, ωστόσο η ολοκλήρωσή της πριν μια εβδομάδα έδωσε σημαντικά αποτελέσματα όπως μας λέει ηπροϊσταμένη της ΛΗ‘ ΕΠΚΑ.
«Με την έρευνα που κάναμε τώρα, το πρώτο ήταν να προσπαθήσουμε να εντοπίσουμε το αρχαίο κτήριο και να βάλουμε σε μια τάξη όλο το αρχαίο αρχιτεκτονικό υλικό που ήταν σε δύο μεγάλους σωρούς.Πραγματικά μέσα σε ένα μήνα έγινε μια πολύ μεγάληεπιχείρηση και κατορθώσαμε να ξεχωρίσουμε και να τα κτοποιήσουμε όλα τα αρχαία μέλη.
Στη συνέχεια αποκαλύψαμε την κάτοψη του αρχαίου ναού ο οποίος δυστυχώς σώζεται μόνο στο κάτω μέρος των θεμελίων του και όχι ολόκληρος δηλαδή δεν έχουμεπλήρη κάτοψη του ναού. Η έρευνά μας δεν έχει ολοκληρωθεί, παρ‘ όλα αυτά ψάχνοντας εξονυχιστικά το χώρο είχαμε την τύχη να βρούμε αρκετά αρχιτεκτονικά ευρήματα που διασώθηκαν από την καταστροφή και την αρχαιοκαπηλεία που προφανώς έχει γίνει.
Βρήκαμε σιδερένιο οπλισμό όπως δόρατα κ.λπ., που θεωρούμε ότι είναι πάρα πολύ σημαντικά ως ευρήματα.
Δεν έχει γίνει ακόμα η χρονολόγηση, αλλά οπωσδήποτε είναι κλασικής εποχής όπως και ο ναός που πρέπει να είναι έναςμεγάλος δωρικός ναός. Είναι δε σε άμεση οπτική επαφή μετο Ναό του Επικούριου Απόλλωνα που σημαίνει ότι οι δύο ναοί είχαν επικοινωνία στην αρχαιότητα.Εκτιμούμε ότι πρόκειται για ένα πάρα πολύ μεγάλο ναό,αλλά όπως είπαμε δυστυχώς δεν έχουμε την πλήρη κάτοψη γιατί η καταστροφή είναι τεράστια.
Ομως, επειδή θα συνεχίσουμε την ανασκαφή σε επόμενη ανασκαφική περίοδο που θα έχουμε και μεγαλύτερη δυνατότητα, πιστεύω ότι θα βγάλουμε και περισσότερα συμπεράσματα, μήπως μπορέσουμε και κάνουμε και κάποια ταύτιση να δούμε σε ποια θεότητα ήταν αφιερωμένος ο ναός. Πάντως μέχρι τώρα δεν μπορούμε να κάνουμε καμία ταύτιση».
Στην ερώτηση αν είναι πιθανόν ο ναός που αποκαλύφθηκε στην Ανω Μέλπεια να ήταν ιερό του Απόλλωνα, η Ξένη Αραπογιάννη μας είπε:
«Δεν νομίζω, αν και δεν μπορώ να είμαι κατηγορηματική σε τίποτα. Προσπαθούμε να βγάλουμε συμπεράσματα,αλλά η εκτεταμένη καταστροφή δεν μας βοηθάει. Οι δύο ναοί έχουν το ίδιο φυσικό και γεωγραφικό περιβάλλον και σίγουρα είχαν μια επικοινωνία μεταξύ τους.Φυσικά θα πρέπει να συνεχίσουμε την έρευνα και βέβαια αυτό που θα είναι πολύ σημαντικό και πρέπει να ακολουθήσει είναι η μελέτη του αρχιτεκτονικού υλικού γιατί έχουμε βρει πάρα πολλά τμήματα τρίγλυφων με μετώπες και πολλά τμήματα γείσων.
Από την αρχιτεκτονική μελέτη λοιπόν πιθανότατα να βγουν και κάποια τέτοια συμπεράσματα ως προς τις διαστάσεις του οικοδομήματος. Εχουμε μέλλον δηλαδή ακόμα αλλά νομίζω ότι ήταν μια πολύ σημαντική έναρξη αυτή,καθώς ανακαλύψαμε έναν ναό άγνωστο στη Μεσσηνία καιπροσπαθούμε τώρα να προσδιορίσουμε σε ποια θεότητα ήταν αφιερωμένος και πότε είχε χτιστεί» κατέληξε η προϊσταμένη της ΛΗ‘ ΕΠΚΑ Ξένη Αραπογιάννηελευθερία
Η διερεύνηση για την προέλευση των Κούρων ξεκίνησε. Σύμφωνα με πληροφορίες, η αρμόδια Eφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Κορίνθου ανασκάπτει χώρους από τους οποίους θεωρείται ότι ενδεχομένως προήλθαν οι δύο Κούροι. Οι διερευνήσεις έγιναν ήδη από τα τέλη της προηγούμενης εβδομάδας. Αναζητούνται όχι μονάχα τα ελλείποντα τμήματα των αγαλμάτων, αλλά, κυρίως, τα αρχαιολογικά «συμφραζόμενα» (context) που θα δώσουν περισσότερες πληροφορίες για τα έργα τέχνης, την ιστορία τους και τη σημασία τους.
Προς το παρόν, ειδικοί επιστήμονες συνεχίζουν να εξετάζουν τα δύο αγάλματα, προκειμένου να αποφανθούν περί της ακριβούς χρονολόγησής τους καθώς και περί του αν προέρχονται από ιερό ή ταφικό μνημείο (πιθανότερο θεωρείται το πρώτο). Οι ειδικοί επισημαίνουν πως είναι πολύ σημαντικό να στερεωθούν τα δύο αγάλματα, ώστε να είναι περίοπτα και η εξέτασή τους να γίνει από όλες τις πλευρές.
Ο έφορος αρχαιοτήτων της περιοχής κ. Κωνσταντίνος Κίσσας είναι, πάντως, εκ των πολύ ειδικών, καθώς το διδακτορικό του αφορά το συγκεκριμένο είδος αρχαϊκών αγαλμάτων. Οι Κούροι κατασχέθηκαν στα χέρια αρχαιοκαπήλων και παρουσιάστηκαν στους δημοσιογράφους την προηγούμενη εβδομάδα από τον υπουργό Πολιτισμού και Τουρισμού κ. Παύλο Γερουλάνο και την ηγεσία της Ελληνικής Αστυνομίας.
Σε επόμενη συνεδρίαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου πρόκειται να συζητηθεί η σύσταση εκτιμητικής επιτροπής, η οποία θα αποφανθεί για την εμπορική αξία των Κούρων (η αρχαιολογική είναι, όπως για όλα τα αρχαία, ανεκτίμητη). Με βάση τις εκτιμήσεις της επιτροπής θα γίνει και η παραπομπή των κατηγορουμένων.
Σύμφωνα με τον αρχαιολογικό νόμο, αν η αξία υπερβαίνει τα 150.000 ευρώ, τότε η παραπομπή γίνεται για κακούργημα. Στην προκειμένη περίπτωση αυτό θα πρέπει να θεωρείται βέβαιο, διότι η αξία φτάνει σε αρκετά εκατομμύρια. Κούροι δεν πωλούνται βεβαίως σε δημοπρασίες, αφού πρόκειται για εξαιρετικά σπάνια αγάλματα, υπάρχουν όμως δεδομένα: η χώρα μας έχει ασφαλίσει Κούρους και Κόρες για εκθέσεις στο εξωτερικό και η «εμπορική» αξία έχει υπολογιστεί αντικειμενικά.
Αιώνες ολόκληρους πριν από την ΙΚΕΑ εποχή, οι αρχαίοι Ελληνες τεχνίτες ήταν εξπέρ στην τεχνική της συναρμολόγησης για μαζικής παραγωγής παραγγελίες. Ιταλοί αρχαιολόγοι έφεραν στο φως ένα εντυπωσιακό κτίσμα του 6ου αιώνα π.Χ. στην Κάτω Ιταλία, στα οικοδομικά κατάλοιπα του οποίου διασώζονται αναλυτικές οδηγίες, τις οποίες είχε χαράξει πάνω τους ο κατασκευαστής τους, προκειμένου να διευκολύνει αυτούς που θα τα τοποθετούσαν στη θέση τους. Κάποια από αυτά μάλιστα ήταν «αρσενικά» και άλλα «θηλυκά», προκειμένου να... κουμπώνουν μεταξύ τους!
Το ασυνήθιστο εύρημα, ενδεικτικό της αρχαιοελληνικής μόδας που κυριαρχούσε ήδη από την αρχαϊκή περίοδο στην ιταλική χερσόνησο, εντοπίστηκε στο Τόρε Σατριάνο, κοντά στην Ποτέντσα, στην περιοχή που ονομαζόταν «Μεγάλη Ελλάδα». Εκεί διενεργεί ανασκαφή η Αρχαιολογική Σχολή του Πανεπιστημίου της Μπασιλικάτα, με επικεφαλής τον καθηγητή Μάσιμο Οσάνα. Στην έρευνα, που συνεχίζεται από το 2000, σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Προστασίας της Αρχαιολογικής Κληρονομιάς της Μπασιλικάτα, συμμετέχουν διδάσκοντες και φοιτητές από ιταλικά και ξένα πανεπιστήμια.
Οπως εξηγεί στον «Α» ο Μάσιμο Οσάνα, το εξαιρετικό κτίριο που εντοπίστηκε κατά την τελευταία ανασκαφική περίοδο αποτελούσε πιθανότατα το διοικητικό κέντρο της αρχαίας πόλης, που χρησιμοποιούνταν από την αρχαϊκή περίοδο. «Το μνημειακό κτίριο κτίστηκε γύρω στα μέσα του 6ου αιώνα π.Χ. από τεχνίτες από την ελληνική αποικία του Τάραντα, όπως πιστοποιείται από τις εγχάρακτες επιγραφές στην ελληνική γλώσσα και τη λακωνική διάλεκτο στα κεραμίδια της στέγης», σημειώνει.
Η εξαιρετική διακόσμηση του κτίσματος ακολουθούσε τα κλασικά πρότυπα, προκειμένου να θυμίζει αρχαιοελληνικό ναό: σε ένα άκρο της στέγης υπήρχε ένα σπάνιο άγαλμα που αναπαριστά μια σφίγγα, ενώ μια σειρά από πήλινα ζωγραφισμένα ακροκέραμα είχε στόχο να εντυπωσιάζει τους επισκέπτες του κτιρίου, μαρτυρώντας τη δύναμη της οικογένειας που κατοικούσε εκεί. Το κύρος του τοπικού ηγεμόνα υποδηλώνει άλλωστε και η δυνατότητά της να επιστρατεύει Ελληνες εμπειρογνώμονες στην υλοποίηση σύνθετων αρχιτεκτονικών κατασκευών, πολύ διαφορετικών από τα μικρά, ταπεινά κτίρια όπου κατοικούσε ο υπόλοιπος πληθυσμός.
Εντυπωσιακή είναι η ζωφόρος του κτίσματος, στην οποία, όπως εξηγεί ο Ιταλός αρχαιολόγος, απεικονίζονται σκηνές μονομαχίας εμπνευσμένες από την Ιλιάδα, κατά τα πρότυπα που συνηθίζονταν τόσο στη Σπάρτη όσο και την Κόρινθο τον 6ο αιώνα π.Χ.
Οπως επισημαίνει ο Μ. Οσάνα, το κτίριο μαρτυρά τις πολιτιστικές σχέσεις μεταξύ των ντόπιων πληθυσμών και των ελληνικών αποικιών στην ακτή του Ιονίου, σχέσεις που δεν επηρεάζουν απλώς τις μορφές της εγχώριας αρχιτεκτονικής, αλλά αντικατοπτρίζονται και στα ιδεώδη της ντόπιας αριστοκρατίας, εμπνευσμένα από την ομηρική ηρωική παράδοση, ως πρότυπα της εξουσίας.
Αγώνα δρόμου καλείται να κάνει τώρα η Ελλάδα για να προλάβει να διαπιστώσει αν και πόσες αρχαιότητες που έχουν εξαχθεί παράνομα από τη χώρα βρίσκονται στη συλλογή του εμπόρου τέχνης Ρόμπιν Σάιμς, την οποία και εκποιεί η βρετανική κυβέρνηση για να εισπράξει τα χρέη του Σάιμς προς την εφορία.
«Ελπίζω πως προλαβαίνουμε πριν από τη δημοπρασία», δήλωσε η γενική γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και επισήμανε πως στα άμεσα σχέδια του ΥΠΠΟ είναι η ενεργοποίηση σχετικής επιτροπής που θα σπεύσει στη Βρετανία για να δει τη συλλογή. Αν και το ελληνικό υπουργείο Πολιτισμού παραδέχτηκε πως είχε δεχθεί πρόσκληση προ διετίας από τις βρετανικές αρχές για να δει τι περιέχει η συλλογή πριν εκποιηθεί απέδωσε την καθυστέρηση σε νομικές κυρίως διαδικασίες. Η κ. Μενδώνη πάντως επανέλαβε πως πληροφορήθηκε την υπόθεση από δημοσιογράφους και πως δεν έχει ενημερωθεί από την υπηρεσιακή αλληλογραφία, τονίζοντας πως θα αναζητηθούν ευθύνες.
«Είναι γεγονός πως η Διεύθυνση Αρχαιοκαπηλίας του ΥΠΠΟ που ανακοινώθηκε πριν από δύο χρόνια δεν μπορεί να λειτουργήσει, διότι δεν υπάρχει το κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο το οποίο τώρα και προωθούμε», συνέχισε και παραδέχτηκε πως η εν λόγω υπηρεσία «δεν έχει στελεχωθεί όπως θα έπρεπε».Βασικός απών είναι και ο αποσπασμένος αστυνομικός στην συγκεκριμένη Διεύθυνση του ΥΠΠΟ, απόσπαση για την οποία ο υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη, Σπύρος Βούγιας, δεν έχει ενημερωθεί.
Στις 15 Απριλίου θα πραγματοποιηθούν τα εγκαίνια της έκθεσης "Μύρτις: πρόσωπο με πρόσωπο με το παρελθόν", στο Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας, στην Κηφισιά , όπου οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να "συναντήσουν" ένα κορίτσι του 5ου αιώνα π.Χ, ντυμένο με φόρεμα από λινό ύφασμα σχεδιασμένο από την Σοφία Κoκοσαλάκη, ενώ λίγο καιρό μετά η έκθεση θα ταξιδέψει σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας και στο εξωτερικό.
Η 11χρονη Μύρτις ένα κορίτσι που ζούσε στην Αθήνα, την εποχή του Περικλή πέθανε από τυφοειδή πυρετό, όπως εκατοντάδες άλλοι Αθηναίοι, θύματα του λοιμού της Αθήνας, μιας επιδημίας που αποδεκάτισε το 1/3 των κατοίκων της πόλης.
Το κρανίο του κοριτσιού ήλθε στο φως το 1994 μαζί με τα οστά άλλων 150 ανθρώπων, κατά τις ανασκαφές για τις εργασίες του μετρό στον Κεραμεικό.
Το κρανίοδιατηρείτο σε καλή κατάσταση και αυτό οδήγησε τον επίκουρο καθηγητή Ορθοδοντικής του Πανεπιστημίου της Αθήνας Μανώλη Παπαγρηγοράκη, να αναπλάσει το πρόσωπο, σε συνεργασία με άλλους επιστήμονες.
Οι αρχαιολόγοι βάφτισαν τη μικρή "Μύρτιδα" και σύμφωνα με τα επιστημονικά δεδομένα είναι καστανή, όπως και οι περισσότεροι άνθρωποι εκείνη την εποχή, αλλά θα χρειαστεί να γίνει εργαστηριακός έλεγχος του γονιδιώματος της μικρής για να προσδιορισθούν και άλλα χαρακτηριστικά.
Το πρόπλασμα του προσώπου έχει δημιουργηθεί από τον γλύπτη Οσκαρ Νίλσον στη Σουηδία, πρόκειται για τον καλλιτέχνη που έχει κατασκευάσει και το πρόσωπο του Φιλίππου του Β΄.
Στην έκθεση θα παρουσιαστούν όλα τα ευρήματα από τον ομαδικό τάφο που ήλθε στο φως από την ανασκαφή της Εφης Μπαζιωτοπούλου-Βαλαβάνη, τάφος που χρονολογείται περί τα 430-426 π.Χ και συσχετίζεται με την επιδημία που συνέβαλε στην ήττα της Αθήνας, στον Πελοποννησιακό Πόλεμο.
Τον Νοέμβριο του 2009 κλιμάκιο της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων αποτελούμενο από τους Ηλία Σπονδύλη, Γεώργιο Κουτσουφλάκη, Ευστάθιο Στάθη καταδυόμενους αρχαιολόγους, τους τεχνικούς βυθού Πέτρο Τσαμπουράκη και Λούδιβίκο Μερσενιέ και τον καταδυόμενο φωτογράφο-κινηματογραφιστή Βασίλιο Μεντόγιαννη πραγματοποίησε υποθαλάσσια προκαταρκτική έρευνα στο θαλάσσιο χώρο της νήσου Πολυαίγου του Νομού Κυκλάδων.
Εντοπίστηκε ναυάγιο, το οποίο είχε υποδειχθεί από το 2004 στην Εφορεία, σε βάθος 25-49 μέτρα. Το αρχαίο πλοίο ήταν κατάφορτο από αμφορείς που βρίσκονται σήμερα διεσπαρμένοι σε δύο κύριες συγκεντρώσεις.
Η τυπολογική ανάλυση των ανελκυσθέντων αμφορέων κατέδειξε, ότι το σύνολο του φορτίου θα πρέπει να χρονολογηθεί στα τέλη του 5ου έως και το πρώτο μισό του 4ου αιώνα π.Χ. Αναγνωρίστηκαν τρείς τουλάχιστον τύποι αμφορέων, εκ των οποίων ο ένας προέρχεται από την Πεπάρηθο (Σκόπελο).
Οι υπόλοιποι εμφανίζουν στενή τυπολογική συγγένεια με εργαστήρια αμφορέων της κλασσικής περιόδου του βορείου Αιγαίου. Από το σύνολο των αμφορέων ανελκύστηκαν 4 ακέραιοι οξυπύθμενοι μεταφορικοί αμφορείς και δύο επιτραπέζιοι αμφορίσκοι. Εκτός του φορτίου των αμφορέων, εντοπίστηκαν και τμήματα από τις άγκυρες του πλοίου.
Το ναυάγιο της Πολυαίγου ρίχνει νέο φως στη μελέτη των θαλάσσιων εμπορικών δρόμων της κλασσικής περιόδου και στη διακίνηση των εμπορευμάτων στην νοτιοδυτική περιφέρεια των Κυκλάδων και διευρύνει τις γνώσεις μας για την περιοχή.
Το ναυάγιο τεκμηριώθηκε λεπτομερώς φωτογραφικά με την εκπόνηση ενός φωτομωσαϊκού υψηλής ευκρίνειας, κινηματογραφήθηκε, ενώ παράλληλα βρίσκονται σε εξέλιξη οι απαραίτητες ενέργειες για την κήρυξη της θαλάσσιας περιοχής ως ενάλιου αρχαιολογικού χώρου.
«Ναι» του ΚΑΣ στην ανάδειξη του περίφημου μνημείου που πριν από 2.500 χρόνια αποτελούσε το σημαντικότερο τμήμα του φρουρίου της πόλης
Φωτισμένες μέσα στη νύχτα, έτσι ώστε να είναι ορατές από κάθε πλοίο που θα κάνει την είσοδό του στο λιμάνι του Πειραιά, θα είναι στο μέλλον οι περίφημες Ηετιώνειες Πύλες, ηλικίας 2.500 ετών, οι οποίες κατά την Αρχαιότητα αποτελούσαν το σημαντικότερο τμήμα του φρουρίου της πόλης.
Την ημέρα εξάλλου το κοινό θα μπορεί να τις επισκέπτεται περνώντας πάνω από την τάφρο της οχύρωσης μέσω μιας μικρής γέφυρας που θα στηθεί εκ νέου, ενώ στη συνέχεια θα διέρχεται μέσα από τις πύλες.
Πρόκειται για μια προσεχή ειδυλλιακή εικόνα ενός μνημείου, το οποίο όμως, εκτός από τα κακοπαθήματά του μέσα στους αιώνες- ιδιαίτερα στη νεότερη εποχή-, βρίσκεται σήμερα σε ένα περιβάλλον απόλυτης απαξίωσης.
Ανάμεσα σε έναν χώρο υπαίθριας αποθήκευσης υλικών του ΟΣΕ, σε ένα ημιτελές πάρκο του Δήμου Δραπετσώνας, στις εγκαταστάσεις του ΟΛΠ και στον μεγάλο παραλιακό δρόμο του Πειραιά που οδηγεί προς τη Δραπετσώνα είναι εγκλωβισμένες οι Ηετιώνειες Πύλες.
Σώζονται σε ύψος περίπου 3 μέτρων, ενώ οι δύο πύργοι έχουν διάμετρο 11 και 12 μέτρων αντιστοίχως. Παρ΄ ότι όμως η θέση τους, σε κεντρικό σημείο του Πειραιά και σε μικρή απόσταση από τον σταθμό του ΗΣΑΠ, θα μπορούσε να συντελεί στην ανάδειξή τους, απαιτούνται σοβαρές επεμβάσεις αλλά κυρίως αποφάσεις προκειμένου αυτή να γίνει πραγματικότητα.
Ηδη πάντως το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο έδωσε την έγκρισή του για τη μελέτη, την οποία κατέθεσε η ΚΣτ΄ Εφορεία Αρχαιοτήτων με προϊσταμένη την κυρία Εφη Λυγκούρη, ενώ η προοπτική ένταξης του έργου στο ΕΣΠΑ με προϋπολογισμό 650.000 ευρώ ανοίγει τον δρόμο για την υλοποίησή του.
Στόχος της μελέτης, η οποία εκπονήθηκε από τον αρχιτέκτονααναστηλωτή της Εφορείας κ. Δημοσθένη Σβολόπουλο, είναι η δημιουργία ενός ενοποιημένου αρχαιολογικού χώρου που θα περιλαμβάνει επίσης το οικόπεδο του ΟΣΕ και το πάρκο (και για τα δύο θα πρέπει να υπάρξει η σύμφωνη γνώμη των αρμοδίων).
Σε αυτόν τον χώρο θα χαραχθούν διαδρομές των επισκεπτών, θα υπάρχουν σημεία πληροφόρησής τους και θα γίνει φύτευση δέντρων, ενώ η ανάδειξη του μνημείου τη νύχτα θα γίνεται μέσω ειδικού φωτισμού.
Π ριν από τα μέτρα ανάδειξης όμως επείγουν για τις Ηετιώνειες Πύλες έργα συντήρησης και αναστηλώσεων. Και αυτό γιατί: Ο νότιος προμαχώνας κινδυνεύει να καταρρεύσει. Το βραχώδες υπόβαθρο που αποτελείται από εύθριπτο και ευπαθές υλικό (μάργες) έχει διαβρωθεί. Επίσης, σπηλαιώσεις στο υπόβαθρο απειλούν με κατάρρευση την τάφρο και τον βόρειο προμαχώνα του μνημείου.
Να σημειωθεί ότι από τις τέσσερις κατασκευαστικές φάσεις του μνημείου, που κατά πρώτον ήταν έργο του Θεμιστοκλή το 482 π.Χ. και συνεχίστηκε από τον Κόνωνα και τον Περικλή, σήμερα σώζεται η τελευταία, του 3ου π.Χ. αιώνα.
Ως τον 19ο αιώνα ένα τμήμα των Πυλών ήταν ορατό, το 1881 μάλιστα υπήρξε η πρώτη δημοσίευσή τους από τον Φον Αλτεν και τον Κούρτιους Κάουπερτ στην περίφημη «Χάρτα της Αττικής». Μεγάλη καταστροφή όμως υπέστησαν μετά το 1922, αφού σε όλη την περιοχή αναπτύχθηκε προσφυγικός καταυλισμός, ενώ το 1944 ο βομβαρδισμός του Πειραιά από τους Συμμάχους είχε ανάμεσα στα θύματά του και τον δυτικό πύργο του μνημείου.
Τη δεκαετία του 1970 ο χώρος δόθηκε στον ΟΛΠ ως αποθήκη και εν τέλει μόλις το 1997 άρχισαν οι εργασίες για την αναστήλωση και την ανάδειξή τους από την τότε Β΄ Εφορεία Αρχαιοτήτων και τον έφορο εκείνη την εποχή κ. Γιώργο Σταϊνχάουερ.
Ούτε τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας δεν σέβονται οι φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης της Ανδρου, συντηρώντας ένα απίστευτο οικολογικό και πολιτιστικό έγκλημα που αποτελεί δυσφήμιση για ένα από τα ομορφότερα νησιά των Κυκλάδων!
Αιτία είναι η αδιαφορία που επιδεικνύουν για τη μεταφορά της μοναδικής χωματερής του νησιού σε κηρυγμένο αρχαιολογικό χώρο στην περιοχή της Στρόφυλλας, στην οποία έχει ανακαλυφθεί η αρχαιότερη νεολιθική πόλη όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Η πόλη αυτή χρονολογείται στα 4500 π.Χ. με κτίρια που εκτείνονται σε 25 στρέμματα και με βραχογραφίες που ανακαλύφθηκαν το 1994 σε έκταση 250 τ.μ.
Αρχή επί Βουλγαράκη
Αυτό όμως δεν στάθηκε εμπόδιο για το υπουργείο Πολιτισμού και τον τότε υπουργό κ. Γιώργο Βουλγαράκη, ο οποίος ενέδωσε στις πιέσεις των τοπικών αρχόντων, δίνοντας παράταση ζωής στον ΧΥΤΑ ώσπου να βρεθεί εναλλακτική λύση.
Και επειδή στην Ελλάδα ουδέν μονιμότερο του προσωρινού, η χωματερή παραμένει στη θέση της και σιγοκαίει χειμώνα -καλοκαίρι, συγκεντρώνοντας απόβλητα κάθε λογής.
Είναι χαρακτηριστικό, όπως αναφέρουν κάτοικοι του νησιού στο protothema.gr, ότι στον χώρο, εκτός από τα οικιακά απορρίμματα, καταλήγουν απόβλητα του κέντρου υγείας και σφαγείων, δημιουργώντας μια από τις μεγαλύτερες εστίες μόλυνσης στο νησί!
Η τριτοκοσμική αυτή κατάσταση και η αδιαφορία του Συνδέσμου Δήμων και Κοινοτήτων του νησιού να πάρει μέτρα για τη διαχείριση των απορριμμάτων οδήγησε σε νέα προσφυγή στο ΣτΕ πριν από δύο χρόνια με σκοπό την ακύρωση της απόφασης Βουλγαράκη για την παραμονή κατά έναν χρόνο της χωματερής στον αρχαιολογικό χώρο.
Η υπόθεση εκδικάστηκε και το δικαστήριο εμφανίστηκε αρνητικό στη συνέχιση της λειτουργίας του ΧΥΤΑ, αλλά η απόφαση δεν έχει καθαρογραφεί εδώ και 1,5 χρόνο, παρατείνοντας το κακό!
Αξίζει να σημειωθεί πάντως ότι οι τρεις δήμοι της Ανδρου αψήφησαν και παλαιότερη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, η οποία ακύρωνε κάθε παρέμβαση στον αρχαιολογικό χώρο.
Η προσφυγή των κατοίκων είχε γίνει το 1997 όταν οι δήμοι ζήτησαν την άδεια του υπουργείου Πολιτισμού προκειμένου να κατασκευάσουν τσιμεντένια ράμπα για να διευκολύνει το άδειασμα στον ΧΥΤΑ των απορριμματοφόρων.
Το σχέδιο είχε ακυρώσει το ΣτΕ αλλά έκτοτε το ΥΠΟΠ έδωσε διαδοχικές παρατάσεις και η κοροϊδία συνεχίζεται!…
Και λατομεία…
Σύμφωνα με τον κ. Δημήτρη Χέλμη, πολιτικό μηχανικό και κάτοικο του νησιού, η περιοχή του αρχαιολογικού χώρου αποτελεί διαχρονικό σκάνδαλο καθώς, εκτός από τη χωματερή, στον ίδιο χώρο λειτουργεί μονάδα σκυροδέματος και δύο λατομεία!
«Αυτό είναι το τίμημα που πληρώνει το νησί για τη χρόνια αδιαφορία της Πολιτείας, που μόλις πρόσφατα ξύπνησε για να θεσπίσει Προεδρικό Διάταγμα με το οποίο θα καθορίζονται οι όροι δόμησης και οι χρήσεις γης στο νησί», επισημαίνει ο κ. Χέλμης.
Η Πανεπιστημιακή Ανασκαφή του Α.Π.Θ. στο τείχος της Βεργίνας, υπό τον Αν. Καθηγητή Παναγιώτη Φάκλαρη, κατά τη φετινή ανασκαφική περίοδο η οποία ολοκληρώθηκε χθες, Τετάρτη 25 Νοεμβρίου 2009, έφερε στο φως νέα, σημαντικά τμήματα του τείχους της αρχαίας πόλης, τα οποία αποτελούν την καλύτερη σωζόμενη οχύρωση της Μακεδονίας.
Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, που από το 1938 επέλεξε τη Βεργίνα για την ίδρυση πανεπιστημιακής ανασκαφής και την εκπαίδευση των φοιτητών αρχαιολογίας, αποδίδοντας έκτοτε στην ανθρωπότητα μια ατέλειωτη σειρά λαμπρών μνημείων και κινητώνευρημάτων, συνεχίζει το εκεί έργο του με την αποκάλυψη ενός ιδιαιτέρως σημαντικού μνημείου για την ιστορία της Μακεδονίας.
Πρόκειται για ένα από τα πλέον αξιόλογα σε κατάσταση διατήρησης τμήματα του τείχους, της αρχαίας πόλης που το Α.Π.Θ. ερευνά στη Βεργίνα. Στο ΒΑ τμήμα του οχυρωματικού περιβόλου, που βρίσκεται στον ιδιόκτητο αγρό Μπέλα, όπου επικεντρώνονται οι εργασίες της ομάδας του Αν. Καθηγητή Π. Φάκλαρη τα τελευταία χρόνια, το τείχος αποκαλύπτεται διατηρημένο σε εξαιρετική κατάσταση και σημαντικό ύψος έως 1,90 μ. Στο σημείο αυτό, η ανασκαφική ομάδα δίνει αγώνα με τις επιχώσεις, καθώς το βάθος στο οποίο αποκαλύπτεται το τείχος, συχνά υπερβαίνει τα 4,5 μ., λόγω του όγκου των φερτών υλών που σώρευσε πάνω του ένας χείμαρρος που έδρασε καταστροφικά κατά την αρχαιότητα. Στο γεγονός αυτό ωστόσο, οφείλεται η καλή κατάσταση του μνημείου, καθώς οι τεράστιες αυτές επιχώσεις το προστάτευσαν από τη φυσική και την ανθρώπινη φθορά.
Με τα μεταπύργια να φθάνουν το εντυπωσιακό πάχος των 2,80 μ. και ενίσχυση κατά διαστήματα από στιβαρούς ορθογώνιους και ημικυκλικούς πύργους, το τείχος αυτό ήταν σαφώς κατασκευασμένο με πρόνοια για την αντιμετώπιση, αλλά και την εγκατάσταση πολεμικών μηχανών. Η άνοδος στους πύργους και τις επάλξεις γινόταν με χτιστές κλίμακες, πέντε από τις οποίες έχουν ήδη ερευνηθεί. Δίπλα σε πύργους, καλυμμένες από την ημικυκλική προβολή τους, βρέθηκαν πυλίδες που χρησίμευαν για εξόδους αιφνιδιασμού του εχθρού. Σε όλο το αποκαλυφθέν τμήμα του τείχους, διαπιστώθηκε η ενσωμάτωση στην κατασκευή του, οικοδομικού υλικού σε δεύτερη χρήση, προερχόμενου από άγνωστα, κατεστραμμένα δημόσια κτίρια της πόλης.
Από το πλίνθινο αυτό τείχος, σώζεται η λίθινη υποδομή του, δομημένη κατά το έμπλεκτον σύστημα, με μέτωπα από αδρά δουλεμένους ασβεστόλιθους ή πώρινους γωνιόλιθους και γέμισμα με αδούλευτες ντόπιες πέτρες. Στα μέτωπα έχει χρησιμοποιηθεί ακανόνιστο σύστημα τοιχοδομίας, με ευρύτερη χρήση μεγάλων εγγώνιων πωρολίθων στο εξωτερικό μέτωπο και κυρίως στους πύργους και τις πύλες, ενώ στο εσωτερικό κυριαρχούν οι μικρότερες ντόπιες πέτρες.
Όλα τα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά του τείχους, αλλά και τα ανασκαφικά στοιχεία, με στρωματογραφημένο το σύνολο του αποκαλυφθέντος τμήματος του περιβόλου, ομόφωνα οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η κατασκευή του ανάγεται στα χρόνια της βασιλείας του Κασσάνδρου, και συγκεκριμένα μετά τις αρχές του 3ου αι. π.Χ., εποχή κατά την οποία η Μακεδονία γνωρίζει μια ταραχώδη περίοδο, εμφύλιων συγκρούσεων και εξωγενών επεμβάσεων. Η γεωγραφική θέση της πιερικής αυτής πόλης, πάνω στον αμαξιτό δρόμο που οδηγούσε από τα λιμάνια της Πύδνας και της Μεθώνης προς την Άνω Μακεδονία, καθιστούσε απαραίτητη την οχύρωσή της για την εξασφάλιση και τον έλεγχο της σημαντικής αυτής διάβασης.
Πέρα από την αποκάλυψη του σπουδαίου αυτού μνημείου, ένα πλήθος, ποικίλων κινητών ευρημάτων συμπληρώνει την εικόνα της ζωής του οικισμού, κυρίως κατά το 2ο και 1ο αι. π.Χ. Ιδιαιτέρως αξιόλογο εύρημα της φετινής ανασκαφικής περιόδου αποτελεί μεγάλο σύνολο απανθρακωμένων σπόρων από όσπρια, δημητριακά και κουκούτσια ελιάς, από τροφικά κατάλοιπα της εποχής αυτής.
Η ακαταπόνητη εργασία και ο ενθουσιασμός της επιστημονικής ομάδας, αποτελούμενης από τις αρχαιολόγους δρ. Β. Σταματοπούλου, Ι. Ανδροβιτσανέα, Δ. Ισαακίδου και Τ. Κουτούκου, τους αρχιτέκτονες δρ Α. και Ά. Νακάση και την τοπογραφική ομάδα του Ι. Γκάτζιου, τους ασκούμενους φοιτητές και κυρίως τους καθαυτούς σκαπανείς κατοίκους της Βεργίνας, με την ενεργό υλική υποστήριξη του Α.Π.Θ., αποδίδει στο φως ένα μεγαλοπρεπές αρχαιολογικό σύνολο, ένα αρχαίο μακεδονικό οχυρό, τεράστιου επιστημονικού ενδιαφέροντος, με άριστες δυνατότητες ανάδειξης.
1. Άποψη πρόσφατα αποκαλυφθέντος τμήματος του τείχους της Βεργίνας στον αγρό Μπέλα.
2. Η εξωτερική πλευρά πρόσφατα αποκαλυφθέντος ημικυκλικού πύργου του τείχους της Βεργίνας.
3. Στιγμιότυπο από τις ανασκαφικές εργασίες του Α.Π.Θ. στο τείχος της Βεργίνας.
4 α-β. Χάλκινο νόμισμα Κασσάνδρου από το επίπεδο της ευθυντηρίας του τείχους της Βεργίνας, με κεφαλή Ηρακλή στον εμπροσθότυπο και ιππέα στον οπισθότυπο. Επιγραφή ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΚΑΣΣΑΝΔΡΟΥ.
Η αρχαιολογική σημασία της Βεργίνας ήταν γνωστή από το 1855. Φαίνεται ότι ολόκληρη η γενικότερη περιοχή ποτέ δεν έπαψε να κατοικείται από Ελληνες. Στην τουρκοκρατία μάλιστα ήταν γνωστή ως "Ρουμλούκι", δηλαδή η γη της ρωμιοσύνης, η περιοχή του ελληνισμού.Ερευνες είχαν γίνει, πριν από τον Μαν. Ανδρόνικο, από Γάλλους αρχαιολόγους και από τον Κωνσταντίνο Α. Ρωμαίο. Ο Ανδρόνικος άρχισε το ανασκαφικό του έργο στα 1952. Θα παρακάμψουμε τις ανακαλύψεις μέχρι το 1977 και θα πάμε κατ΄ευθείαν στην αποκάλυψη των βασιλικών ταφών. Οι αναγνώστες μπορούν να βρούν όλες τις λεπτομέρειες, πριν και μετά την ανακάλυψη του "άστρου της Βεργίνας", στο βιβλίο του Μανόλη Ανδρόνικου "Βεργίνα: oι βασιλικοί τάφοι και οι άλλες αρχαιότητες" (εκδ. ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ), το οποίο αποτελεί και την δική μας βασική πηγή.Φθινόπωρο του 1976. Ο Μ. Ανδρόνικος τελειώνει για την χρονιά εκείνη τις ανασκαφές στην Βεργίνα. Τα ευρήματα και η μελέτη τους τον πείθουν ότι κάτω από την Μεγάλη Τούμπα πρέπει να είναι θαμμένες σημαντικές αρχαιότητες."Τούμπες" ονομάζονται στην Βόρεια Ελλάδα οι μικροί λόφοι που έχουν σχηματισθεί με την πάροδο του χρόνου από την ανθρώπινη δραστηριότητα στην αρχαιότητα (οικισμοί, τάφοι, κλπ). Από μια τέτοια "τούμπα", που έκρυβε έναν σημαντικό προϊστορικό συνοικισμό, πήρε τ' όνομά της και η συνοικία της Θεσσαλονίκης "Τούμπα".Αποτιμώντας την ανασκαφική περίοδο του 1976 ο Μ. Ανδρόνικος έγραφε στις σημειώσεις του:«Τώρα πια οι προσδοκίες από την ανασκαφή της Μεγάλης Τούμπας μπορεί να είναι εξαιρετικές. Ακόμα και η απίστευτη ελπίδα πως κάτω από την τεράστια επίχωσή της καλύπτει τάφους Μακεδόνων Βασιλέων, αποχτά τη θεωρητική της θεμελίωση. Τίποτα δεν αποκλείεται.»Ο χειμώνας του 1976 μπαίνει. Και ο σοφός αρχαιολόγος σχεδιάζει, χωρίς να παραμελεί τις διδακτικές του υποχρέωσεις στο πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης, την ανασκαφή του επόμενου χρόνου.Ενα «παράξενο τοιχάριο»Καλοκαίρι του 1977. Ο Μανόλης Ανδρόνικος, οπλισμένος με τις σημαντικές πιστώσεις που του διέθεσε το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, βρίσκεται για άλλη μια χρονιά στην Βεργίνα.30 Αυγούστου 1977. Αρχίζει η ανασκαφή στην Μεγάλη Τούμπα.Το σχέδιο του Ανδρόνικου έχει δύο φάσεις.
Πρώτη φάση. Η διάνοιξη δύο μεγάλων τάφρων, οι οποίες από τα ανατολικά και τα νότια να συναντηθούν στο κέντρο της "τούμπας". Στόχος; Η αποκάλυψη σε μεγάλη έκταση της αρχικής επιφάνειας του εδάφους, πριν δηλαδή την επιχωμάτωση και την δημιουργία της Μεγάλης Τούμπας.
Δεύτερη φάση. Δοκιμαστικές τομές στο κέντρο. Στόχος: H επισήμανση κάποιου σημείου του τάφου ή του σκάμματος του.
Οι δύο τάφροι χρειάστηκε να φτάσουν σε βάθος 12 μέτρων για να βρεθεί η αρχική επιφάνεια του εδάφους. Ομως η δεύτερη φάση δεν δίνει αποτελέσματα. Γίνονται πέντε δοκιμαστικές τομές, βάθους από 2,50 έως 3 μέτρα, αλλά αποδίδουν μόνο παρθένο έδαφος χωρίς την παραμικρή ένδειξη αρχαιοτήτων.Ο Μ. Ανδρόνικος αισθάνεται απογοητευμένος. Τα χρήματα τελειώνουν. Το ίδιο και ο διαθέσιμος χρόνος. Εχοντας υπ' όψη του κάποια ευρήματα στην αρχική φάση της ανασκαφής, αποφασίζει να σκάψει μία τρίτη τάφρο.Το σκάψιμο είχε προχωρήσει μόλις 10 -12 μέτρα από την περιφέρεια της Μ. Τούμπας, όταν άρχισε να αποκαλύπτεται "ένα απροσδόκητο και παράξενο τοιχάριο".Δεν είναι τίποτα σπουδαίο. Μία "πρόχειρη και ιδιότυπη κατασκευή" αλλά και "το πρώτο πραγματικό κτίσμα που ανακαλύπταμε ύστερα από τόσα χρόνια προσπάθειες", σημειώνει ο ΑνδρόνικοςΒεβαίως, μόνο ένα "πρόχειρο τοιχάριο" δεν είναι λογικό να σκεπαστεί με επιμέλεια από τους αρχαίους Μακεδόνες κάτω από χιλιάδες τόνους χώμα. Πρέπει κάτω από την Μεγαλη Τούμπανα υπάρχουν άλλα σπουδαιότερα.Σε λίγο η ανασκαφή αποκαλύπτει ίχνη φωτιάς, καμμένα κόκκαλα ζώων και άφθονη τέφρα. Ο Ανδρόνικος επισημαίνει: «Ολα μαρτυρούσαν πως στο σημείο εκείνο είχε τελεσθεί κάποιος εναγισμός (= θυσία για τον νεκρό)».Η ανασκαφή αποκτούσε τρομερό ενδιαφέρον. Λίγο μετά ανακαλύπτεται ένας επιβλητικός τοίχος, σε βάθος μισό περίπου μέτρο κάτω από την πραγματική επιφάνεια του εδάφους. Τα ευρήματα αρχίζουν να διαδέχονται το ένα το άλλο.Ιδού οι τάφοιΗ αγωνία του Ανδρόνικου και των συνεργατών του μεγαλώνει. Και φθάνει στο αποκορύφωμα όταν αποκαλύπτεται ότι ο "επιβλητικός τοίχος" έχει "γραπτή (ζωγραφιστή) διακόσμηση από λευκά ανθέμια επάνω σε μπλε φόντο"."Δεν ήταν τίποτα άλλο από το άνω μέρος του γείσου, όπου τελείωνε η πρόσοψη του τάφου". Ενας μακεδονικός τάφος λοιπόν, θα ξανάβλεπε το φως του ήλιου ύστερα από χιλιάδες χρόνια. Τι μυστικά να κρύβει, άραγε;Η αγωνία του Ανδρόνικου φθάνει στο κατακόρυφο, όταν φαίνεται ότι αποκαλύπτει όχι έναν αλλά τρεις ταφους. Αλλά και η απογοήτευση του είναι τεράστια, όταν αποδεικνύεται ότι η τάφοι έχουν συληθεί.Ικανοποιείται όμως από την ανακάλυψη μιας αριστουργηματικής τοιχογραφίας με θέμα την αρπαγή της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα.Και συνεχίζει την ανασκαφή με πυρετώδη ρυθμό. Γιατί λίγο πιο πέρα έχει αρχίσει να αποκαλύπτεται ένας άλλος τάφος. Η συνέχεια από τον Ανδρόνικο:«Δεν χρειάστηκε πολύ χρόνος για να διαπιστώσουμε, όχι χωρίς έκπληξη, πως αμέσως κάτω από το γείσο υπήρχε ζωγραφιστή ζωφόρος, ύψους 1,16 μ. Καθώς προχωρούσε η αποκάλυψή της, άρχισαν να διακρίνονται οι μορφές της σύνθεσης. Η πρώτη που πρόβαλε ήταν η μορφή ενός ζαρκαδιού που έτρεχε.Οταν τελικά αφαιρέθηκαν τα χώματα από όλη την επιφάνεια της ζωφόρου μπορούσαμε να θαυμάσουμε την καταπληκτική τοιχογραφία που απλωνόταν σε μήκος 5,56 μ..Δεν ήταν δύσκολο να καταλάβουμε ότι το θέμα της ήταν σκηνή κυνηγιού, όπου πεζοί και ιππείς, κυνηγετικά σκυλιά και άγρια θηράματα κινούνταν σε μια θαυμαστή ανάπτυξη μέσα σ' ένα τοπίο που δηλωνόταν με δέντρα και βράχους.Είχαμε λοιπόν μπροστά μας ένα δεύτερο μεγάλο έργο της ελληνικής ζωγραφικής του 4ου π.Χ. αιώνα...»Δεν έχει όμως μπροστά του το περιεχόμενο του τάφου. Αν υπάρχει περιεχόμενο και δεν είχε συληθεί...ΑποκαλύψειςΤο φθινόπωρο έχει προχωρήσει αρκετά. Η περίοδος των βροχών όπου να 'ναι αρχίζει. Η ανασκαφή για το 1977 έχει ουσιαστικά τελειώσει. Για τον Ανδρόνικο μένει μία τυπική διαδικασία. Χωρίς να έχει ολοκληρωθεί η ανασκαφή του, να μπει μέσα στον τάφο για την απαραίτητη αναγνώριση.Είναι πεπεισμένος ότι κι αυτός ο μεγάλος τάφος με την θεσπέσια τοιχογραφία του κυνηγιού πρέπει να είναι συλημένος. Βιάζεται λοιπόν να βρεί το "κλειδί" στην τοιχοποία, να μπει στον τάφο για την τυπική αναγώριση και να επιστρέψει στην Θεσσαλονίκη για τον απολογισμό της ανασκαφής και τον προγραμματισμό της επομένης.Το "κλειδί" είναι η πέτρα που τοποθετείται τελευταία στο κλείσιμο των αρχαίων τάφων. Η αφαίρεση του "κλειδιού" είναι εύκολη και ακίνδυνη. Από την τρύπα της πέτρας - "κλειδιού" έμπαιναν συνήθως στους τάφους και οι αρχαίοι τυμβωρύχοι.Το "κλειδί" βρίσκεται. Αποδεικνύεται ότι είναι ανέπαφο. Κανείς δεν έχει βγάλει την πέτρα από τότε που την έβαλαν στην θέση της. Ο τάφος πρέπει να είναι ασύλητος!Η τυπική διαδικασία ανοίγματος του τάφου φαίνεται ότι θα είναι για τον Ανδρόνικο μία βαθιά κατάδυση στην ιστορία της αρχαίας Μακεδονίας. Θα ξαναδεί, ύστερα από χιλιάδες χρόνια, το εσωτερικό ενός μακεδονικού τάφου όπως ήταν όταν έγινε η ταφή.Τι θα περιέχει, άραγε;Ο Ανδρόνικος είναι ικανοποιημένος και ανυπόμονος. "Αλλά πολύ ισχυρότερο από την ικανοποίηση ήταν το αίσθημα της ευθύνης", γράφει.Το άνοιγμα του τάφου προγραμματίζεται για τις 8 Νοεμβρίου.Μέσα στον τάφο8 Νοεμβρίου 1997. Ο μακεδονικός τάφος στην Βεργίνα ανοίγει. Ο Μανόλης Ανδρόνικος βάζει το κεφάλι του από την τρύπα του "κλειδιού" και σαρώνει με το βλέμμα του τον χώρο. Η περιγραφή που ακολουθεί είναι δική του;«Η πρώτη, άμεση αντίδραση που δοκίμασα ήταν έντονη απογοήτευση. Η πόρτα παρουσιάζει μια τραχιά, χοντροδουλεμένη επιφάνεια. Οι τοίχοι δεν είχαν καμμία δακόσμηση.Ωστόσο η αντίδραση αυτή ξεπεράστηκε σχεδόν αμέσως, όταν το βλέμμα μου στράφηκε προς το δάπεδο του θαλάμου.....Ο ανασκαφέας αισθάνθηκε βαθύτατη συγκίνηση και δεος στη θέα ενός πλούσιου ταφικού θαλάμου που είχε μείνει ανέπαφος μέσα στους αιώνες......Το βλέμμα συγκεντρώθηκε στο πίσω μέρος του θαλάμου, ακριβώς κάτω από το άνοιγμα. Εδώ ήταν όλα τα αντικείμενα που δόθηκαν στο νεκρό για την μεταθανάτια ζωή του.Δεξιά, το ένα δίπλα στο άλλο μπρούντζινα και σιδερένια σκεύη και όπλα. Τα μπρούτζινα είχαν πάρει ένα ωραίο δυνατό πράσινο χρώμα από την οξείδωση. Τα σιδερένια είχαν μαυρίσει.Αριστερά, δίπλα στον βόρειο τοίχο, έλαμπαν τα ασημένια αγγεία.Στη μέση του πίσω τοίχου, κάθετα κάτω από το άνοιγμά μας, το τετράγωνο καλυμμα μιας μαρμάρινης σαρκοφάγου. Μπρστά της και δίπλα της, απλωμένα μαυριδερά τα λείψανα σαπισμένων και διαλυμένων ξύλων. Ανάμεσά τους άσπριζαν κάποια μικρά κομμάτια, άστραφταν φύλλα χρυσού σ' όλη την έκταση.Πιο πέρα μαυροκόκκινος διακρινόταν ένας οξειδωμένος θωρακας...»Η μελέτη των ευρημάτων θα δείξει αργότερα ότι ο τάφος που είχε ανακαλύψει ο Μανόλης Ανδρόνικος ήταν ο τάφος του βασιλέα της Μακεδονίας Φιλίππου Β', του πατέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου.Ο Ανδρόνικος βλέπει από το άνοιγμα του τάφου και δεν πιστεύει στα μάτια του. Αλλά δεν έχει έρθει η ώρα να κατέβει κάτω και να πιάσει στα χέρια του τους αμύθητους θησαυρούς. Χρειάζεται να γίνουν πρώτα οι εργασίες συντήρησης και οι αποτυπώσεις σε σχεδια και φωτογραφίες...Το βασιλικό αστέριΟταν γίνονται και οι αποτυπώσεις, ο Ανδρόνικος ετοιμάζεται ν΄ανοίξει την μαρμάρινη σαρκοφάγο. Εχει την προσδοκία ότι εκεί μέσα θα βρει "το πιο πολύτιμο αντικείμενο".Και έρχεται η στιγμή που βρίσκεται μαζί με δυο βοηθούς του μπροστά στην σαρκοφάγο. Ο Ανδρόνικος διηγείται:«Ξεπερνώντας τις αναπόφευκτες δυσκολίες που μας δημιουργούσαν τα σκορπισμένα στο δάπεδο οργανικά υλικά, κατορθώσαμε να σηκώσουμε το κάλλυμα. Και τότε είδαμε κάτι που ήταν αδύνατο να φανταστώ, γιατί ποτέ ως τότε δεν είχε βρεθεί τέτοιο οστεοδόχο σκεύος: μια ολόχρυση λάρνακα με ένα επιβλητικό αστέρι στο κάλυμμά της.Την βγάλαμε από την σαρκοφάγο, την αποθέσαμε στο δάπεδο και την ανοίξαμε. Τα μάτια όλων άνοιξαν διάπλατα και η αναπνοή μας είχε κοπεί: ολοκάθαρα τα καμένα οστά, τοποθετημένα σ' ένα προσεχτικά σχηματισμένο σωρό, κρατώντας ακόμα το χρώμα από την πορφύρα που κάποτε τα τύλιξε. Και στη γωνιά ένα βαρύτιμο χρυσό στεφάνι πιεσμένο τα κάλυπτε.Κλείσαμε την πολύτιμη λάρνακα, την καλύψαμε προσεχτικά και την αποθέσαμε στην εσωτερική γωνιά του θαλάμου.»Μέσα στην λάρνακα ήταν τα οστά του Φιλίππου Β'. Και πάνω στην λάρνακα ήταν αποτυπωμένο το έμβλημα των αρχαίων Μακεδόνων βασιλέων, το "επιβλητικό αστέρι", που σήμερα το ονομάζουμε "αστέρι της Βεργίνας".Ο Ανδρόνικος ενημερώνει για το εύρημα τις αρμόδιες αρχαιολογικές υπηρεσίες. Το μεγάλο μυστικό το ξέρουν εφτά άνθρωποι. Γρήγορα όμως παίρνει την απόφαση ότι η πολύτιμη λάρνακα πρέπει να μεταφερθεί σε μέρος ασφαλές. Στο Μουσείο της Θεσσαλονίκης.Γράφει ο μεγάλος μας αρχαιολόγος:«Επιστρέψαμε στον τάφο. Συσκευάσαμε με άκρα προσοχή την λάρνακα, τη βγάλαμε από τον τάφο, χωρίς κανείς να αντιληφθεί την σημασία του κιβωτίου, και μαζί με τον τεχνίτη Δημήτρη Μαθιό απομακρυνθήκαμε από τον χώρο της ανασκαφής με το αυτοκίνητό μου.Με την ακολουθία του αυτοκινήτου της αρχαιολογικής υπηρεσίας ξεκίνησα για τη Θεσσαλονίκη. Ο Μαθιός κρατούσε στα επιδέξια χέρια του το κιβώτιο. Τρέχαμε αμίλητοι.Είχαμε ειδοποιήσει να μας περιμένουν στο Μουσείο της Θεσσαλονίκης. Οταν φτάσαμε, προχωρήσαμε στην ασφαλισμένη αποθήκη, ανοίξαμε το κιβώτιο και αποκαλύψαμε τον θησαυρό που προσκομίσαμε στα εκστατικά μάτια των συναδέλφων που είχαν φτάσει στο μεταξύ εκεί.Εκείνο το βράδυ στάθηκε αδύνατο να κοιμηθώ. Ηταν η πιό απίστευτη ώρα της ζωής μου...»Και για ποιόν δεν ήτανε όταν το μάθαινε. Ο θησαυρός της Βεργίνας είναι μία από τις μεγαλύτερες ανακαλύψεις της παγκόσμιας αρχαιολογίας.Και οι... ΣκοπιανοίΕτσι λοιπόν ανακαλύφθηκε ο τάφος του βασιλιά Φιλίππου Β. Ακολούθησαν βέβαια και πολλές άλλες μεγάλες ανακαλύψεις στην Βεργίνα από τον Ανδρόνικο.Αλλά την μεγαλύτερη... "ανακάλυψη" την έκαναν οι Σκοπιανοί. Για να πιστοποιήσουν την... "μακεδονική" τους καταγωγή, πήραν το αστέρι της Βεργίνας και το έκαναν έμβλημα του κράτους τους..!Οι ανακαλύψεις του Μανόλη Ανδρόνικου στην Βεργίνα δεν είναι μόνο σημαντικές για την αρχαιολογία. Είναι σημαντικότατες και για την ιστορία. Για την ιστορική αλήθεια.Στα ευρήματα των τάφων της Βεργίνας συμπεριλαβάνονται και 47 επιτύμβιες στήλες του 350 -300 π.Χ.Τα ονόματα που αναφέρονται στις στήλες είναι 75. Ολα είναι ελληνικά. Να μερικά:Αλκέτας, Αλκιμος, Αντίγονος, Βερενίκη, Δρύκαλος, Εύξεινος, Θεόκριτος, Θεόδωρος, Ηρακλείδης, Κλεαγόρας, Λέανδρος, Λυσανίας, Μένανδρος, Νικόστρατος, Ξενοκράτης, Πευκόλαος, Πρόξενος, Πιερίων, Φίλιστος, Φιλώτας.Πριν 2.400 χρόνια τέτοια ονόματα είχαν οι Μακεδόνες.Τα ευρήματα της Βεργίνας τερμάτισαν οριστικά τις αμφιβολίες που προσπάθησαν εδώ και χρόνια να δημιουργήσουν οι Σκοπιανοί για την ελληνικότητα των αρχαίων Μακεδόνων.Γνωρίζουμε, για παράδειγμα, από τον Ηρόδοτο ότι ο Αλέξανδρος Α', που βασίλευσε στην Μακεδονία από το 479 ως το 454 π.Χ. είχε πάρει μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Από την Βεργίνα έχουμε μία χειροπιαστή απόδειξη για την συμμετοχή των Μακεδόνων σε πανελλήνιους αγώνες.Σ΄ έναν τρίποδα, μετά τον καθαρισμό του από την οξείδωση, αποκάλυφθηκε μία επιγραφή, που αναφέρει:ΠΑΡΗΕΡΑΣΑΡΓΕΙΑΣΕΜΙ ΤΟΝ ΑFΕΘΛΟΝΟ Μ. Ανδρόνικος σημειώνει:«Τα γράμματα είναι αργίτικα. Η χρήση του Η (=h, δασύ) και του F (δίγαμμα), η γραφή του Ε στη θέση του Η και του Ο στη θέση του Ω, τέλος η μορφή όλων των γραμμάτων βεβαιώνουν ότι έχει γραφεί πριν το 410 π.Χ.»Τι λέει η επιγραφή; Με τις παραπάνω διευκρινήσεις του αρχαιολόγου και με το δεδομένο ότι στις αρχαίες επιγραφές δεν χωρίζονται οι λέξεις, λέει;ΠΑΡ' ΗΡΑΣ ΑΡΓΕΙΑΣ ΕΜΙ ΤΩΝ ΑΘΛΩΝΟσοι από μας διδάχτηκαν (όπως τα διαδάχτηκαν) αρχαία ελληνικά στο γυμνάσιο, είναι εύκολο να καταλάβουν αυτή την επιγραφή που χαράχτηκε πριν 2.400 χρόνια. Αλλά και όσοι δεν διδάχτηκαν αρχαία εύκολα μπορούν να δουν ότι η επιγραφή από την Βεργίνα σημαίνει: ΠΑΡΑ ΤΗΣ ΑΡΓΕΙΑΣ ΗΡΑΣ ΕΙΜΑΙ ΤΩΝ ΑΘΛΩΝ. Και σε σημερινή προσαρμογή: ΕΙΜΑΙ ΑΠΟ ΤΗΣ ΑΡΓΕΙΑΣ ΗΡΑΣ ΤΟΥΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ. ('Αθλοι = αθλητικοί αγώνες, εξ ού ο αθλητισμός, σήμερα.)Δημοσιεύθηκε στο περιοδικό ΕΝΑ στις 18/11/1992
